ABD-İsrail'in İran'a Başlattığı Savaş Nedeniyle Ortadoğu Ülkelerinin Seyahat ve Turizm Alanındaki Günlük Kayıpları 600 Milyon Dolar

İran’da devam eden savaş, Orta Doğu genelinde ekonomik etkilerini artırarak bölgenin seyahat ve turizm sektörünü ciddi şekilde sarsıyor. Tahminlere göre hava sahalarının kapanması ve güvenlik endişeleri nedeniyle uluslararası seyahatlerin aksaması sonucu bölgedeki turizm ve seyahat sektöründe günlük kayıp yaklaşık 600 milyon dolara ulaştı.

Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC) tarafından yapılan ve BBC tarafından aktarılan tahminlere göre kayıpların büyük bölümü, uçuş iptalleri ve bölgedeki geniş hava sahalarının kapatılması nedeniyle uluslararası ziyaretçi harcamalarının keskin biçimde düşmesinden kaynaklanıyor. Çatışmaların ikinci haftasına girdiği süreçte hava yolu şirketleri, savaşın birçok ülkeye yayılması ve önemli ulaşım ile enerji hatlarını tehdit etmesi nedeniyle uçuş programlarını defalarca değiştirmek zorunda kaldı.

WTTC, savaş başlamadan önce 2026 yılı için Orta Doğu’da uluslararası ziyaretçi harcamalarının yaklaşık 207 milyar dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyordu. Ancak devam eden çatışmalar, bu beklentilerin ciddi şekilde sarsılmasına yol açtı.

Çatışmalar, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’daki hedeflere yönelik saldırılarıyla başladı. Bunun ardından Tahran yönetimi misilleme saldırıları gerçekleştirirken çatışmalar Körfez bölgesine yayıldı.

Uçuş iptalleri ve hava sahası kısıtlamaları

Savaş nedeniyle bölgedeki önemli merkezlere yönelik uçuşlarda keskin bir düşüş yaşandı. Hollanda Hava Yolları (KLM), Dubai’ye yaptığı tüm uçuşlarını 28 Mart’a kadar iptal etti. British Airways ise bölgedeki birçok hattı etkileyen benzer kararlar aldı.

Körfez’in bazı bölgelerinde hava sahalarının kapatılması nedeniyle ticari havacılık sınırlı kapasiteyle faaliyet gösterirken binlerce yolcu ya mahsur kaldı ya da seyahat planlarını değiştirmek zorunda kaldı.

WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara ise geçmiş deneyimlerin turizm sektörünün güvenlik krizlerinden genellikle hızlı toparlandığını gösterdiğini belirtti. Guevara, hükümetlerin seyahat edenlere destek sağlaması ve güven ortamını yeniden oluşturması halinde sektörün bazen iki ay içinde toparlanabildiğini ifade etti.

Körfez’de gerilim tırmanıyor

Öte yandan savaşın Körfez bölgesinde genişlemesi enerji arzı ve küresel ticaret açısından da endişeleri artırdı. İran, birçok ülkedeki altyapıyı hedef alan saldırılar gerçekleştirdi.

Bu saldırılar arasında Bahreyn’deki Muharraq Adası’nda büyük bir yangına yol açan saldırı da yer aldı. Ada, ülkenin uluslararası havaalanına ev sahipliği yapıyor. Ayrıca Irak’ın Basra Limanı’nda bir geminin vurulmasının ardından petrol terminallerindeki faaliyetler durduruldu.

İran ayrıca dünyanın ticareti yapılan petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik su yolu olan Hürmüz Boğazı üzerinden deniz trafiğini tehdit etti. Çatışmaların genişlemesi, bölgedeki deniz taşımacılığı rotaları, yakıt ihracatı ve gübre tedariki üzerinde de etkiler yarattı.

Uluslararası tepki

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını durdurmasını talep eden bir kararı 13’e karşı 0 oyla kabul etti. Kararda saldırıların bölgesel istikrar ve küresel ticaret için tehdit oluşturduğu belirtildi. Çin ve Rusya oylamada çekimser kaldı.

Hindistan dahil olmak üzere 130’dan fazla ülke, Bahreyn öncülüğünde hazırlanan ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerine yönelik saldırıları kınayan kararı destekledi.

Enerji piyasalarında da savaşın etkileri hissediliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), petrol arzına ilişkin endişelerin artması üzerine tarihinin en büyük acil rezerv salımı kapsamında 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesini kararlaştırdı.