Belgelemeden Temizliğe
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile uzman akademisyenler 2020'de Ayasofya Camii'nin yeraltı bölümlerine yönelik önemli bir çalışma başlattı. Önce belgeleme yapıldı, 2025'te ise temizlik çalışmalarına geçildi. Yaklaşık 1,5 kilometrelik bölümün bir kısmında yaklaşık 3.000 ton moloz yığını temizlendi.
Tarihî Roma Caddesi'nin Altındaki Tünel
Temizlik yapılan noktalardan biri, Ayasofya'daki revaklı avlunun (atrium) altında bulunan tarihî Roma Caddesi'nin hemen altındaki 180 metrelik tünel. Tünelin en derin bölümü 9 metre aşağıda yer alıyor. Burası bir zamanlar su tahliye yolu olarak kullanılmış. Tünelde bazı su birikintileri bulunuyor ve yağışlar başladığında İstanbul'da zaman zaman bu işlevini korumaya devam ediyor. Tünel, başka noktalara uzanan tünellere ve odalara da açılıyor.
Mahzenler, Sarnıçlar ve Toplu Mezar
Gün yüzüne çıkarılan yalnızca tünel değil. Ayasofya'nın altında mahzenler, sarnıçlar ve bir toplu mezar da bulunuyor. Bu bölümlerin bazılarının tarihi Ayasofya'dan da öncesine uzanıyor. Hipoje olarak anılan toplu mezar, M.S. 4. ve 5. yüzyıllara tarihleniyor ve dönemin önemli isimlerinin defnedildiği bir mezarlık olarak biliniyor. Hipojenin izlerine Ayasofya'nın altında ulaşıldığı belirtiliyor.
Çalışmalar Sürüyor
Atriumun yüzey kısmında ve alt bölümlerinde temizlik çalışmaları devam ediyor. Başka bölümlerin de ilerleyen süreçte gün yüzüne çıkarılması bekleniyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın hazırlığına göre çalışmalar tamamlandıktan sonra bölümün turizme açılması planlanıyor.