Şevket Mirziyoyev, ABD Başkanı Donald Trump’ın davetiyle Washington’a gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında, Özbekistan ile ABD arasında ortak yatırım platformunun kurulduğunu açıkladı.
Taraflar, Washington’daki görüşmelerde enerji, kritik madenler, ulaştırma, tarım, sulama sistemleri ve bilgi teknolojileri gibi sektörlerde yeni anlaşmalar başlatmayı hedefleyen yatırım mekanizmasının resmen yürürlüğe girdiğini duyurdu. Özbekistan’ın söz konusu platformun kuruluş deklarasyonunu yılın başında Dünya Ekonomik Forumu kapsamında Davos’ta imzaladığı da belirtildi.
Son yıllarda iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin önemli ölçüde genişlediği vurgulandı. İkili ticaret hacminin geçen yıl 1 milyar doları aştığı, Özbekistan’da faaliyet gösteren ABD şirketlerinin sayısının ise yaklaşık 340’a ulaştığı açıklandı. Ayrıca enerji, kritik madenler, ulaştırma, tarım ve teknoloji alanlarını kapsayan 35 milyar dolarlık üç yıllık Ekonomik İşbirliği Programı’nın yürürlükte olduğu ifade edildi.
Yatırım platformunun yapısı
Özbekistan–ABD Yatırım Platformu’nu kuran anlaşma, ABD İhracat-İthalat Bankası (Eximbank) ve ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) yönetimiyle yapılan görüşmelerin ardından resmen teati edildi. Mekanizmanın, öncelikli projelere sistematik destek sağlamak ve Özbek makamları ile ABD kalkınma finans kurumları ve özel yatırımcılar arasındaki koordinasyonu güçlendirmek amacıyla tasarlandığı belirtildi.
Belirlenen çerçeve kapsamında Eximbank’in, yüksek teknoloji ekipman ihracatının desteklenmesi dahil olmak üzere büyük sanayi ve altyapı projelerinin finansmanını artırması bekleniyor. DFC ile yapılan görüşmelerde ise özellikle enerji ve finansal piyasa gelişimi alanlarındaki ulusal ve bölgesel projelere katılım planları ele alındı. Platformun, Ortak İş ve Yatırım Konseyi ile eşgüdüm içinde çalışarak projelerin tek tek onay süreçlerine bağlı kalmadan ilerlemesini sağlayacak kurumsal bir kanal oluşturması hedefleniyor.
Ticaret ve politika görüşmeleri
Mirziyoyev, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile yaptığı görüşmede enerji, kritik madenler, ulaştırma, tarım ve bilgi teknolojileri alanlarında sektörel iş birliğinin genişletilmesi ve ABD şirketlerinin projelere katılımının kolaylaştırılması konularını ele aldı.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile yapılan görüşmelerde ise ticaret hacmini artırmaya yönelik düzenleyici uyum, ticaret politikaları ve Özbekistan’ın Dünya Ticaret Örgütü üyelik sürecine destek konuları gündeme geldi. Taraflar ayrıca Orta Asya ile Ticaret ve Yatırım Çerçeve Anlaşması kapsamındaki iş birliğini de gözden geçirdi.
İmzalanan projeler ve şirket katılımı
Washington’daki imza törenine ABD’li üst düzey yetkililer, finans kuruluşları ve şirket yöneticileri katıldı. Katılımcılar arasında Başkan’ın Özel Temsilcisi Paolo Zampolli, Eximbank Başkanı John Yovanovitch ve ABD–Özbekistan Ticaret Odası Başkanı Carolyn Lamm yer aldı. Ayrıca John Deere, BlackRock, Oppenheimer, Valmont Industries, Gulf Oil ve Traxys gibi şirketlerin yöneticileri de törende bulundu.
İmzalanan belgelerin; akaryakıt istasyonları ağının kurulması, yağmurlama sulama sistemlerinin devreye alınması, kritik madenlerin çıkarılması ve tedariki ile kanatlı hayvan üretim kümelerinin oluşturulması gibi projeleri kapsadığı açıklandı. Ek anlaşmaların tarımsal sanayinin geliştirilmesi, finansal piyasaların genişletilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik tedbirleri içerdiği belirtildi.
