ABD’nin 3 Ocak’ta Venezuela’ya düzenlediği askeri operasyonla Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanarak ABD’ye götürülmesinin ardından ülkede ve uluslararası arenada siyasi tansiyon yükseliyor. Operasyonun ardından geçici Devlet Başkanlığı görevini üstlenen Delcy Rodriguez, göreve başlar başlamaz ilk kararnameyi imzaladı ve ABD müdahalesine destek verenlerin tutuklanacağını açıkladı. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’da kontrolün tamamen Washington’da olduğunu savundu. Çin ise sert tepki göstererek Maduro’nun derhal serbest bırakılmasını istedi.
Rodriguez’den İlk Kararname: “ABD Müdahalesine Destek Verenler Tutuklanacak”
ABD operasyonunun ardından geçici Devlet Başkanı olarak yemin eden Delcy Rodriguez, görevinin ilk gününde olağanüstü yetkiler tanıyan bir kararnameyi onayladı. Kararnamede, ABD’nin müdahalesini destekleyen veya teşvik eden kişilerin ülke genelinde tespit edilerek gözaltına alınması ve yargı önüne çıkarılması hükme bağlandı. Kararname, “dış karışıklık durumu” başlığıyla yayımlandı.
Ulusal, eyalet ve belediye düzeyindeki tüm kolluk kuvvetlerine, ABD müdahalesine destek verenlerin süratle yakalanması talimatı verildi. Bu kapsamda polis teşkilatına geniş operasyon yetkileri tanındı.
Delcy Rodriguez’in yemin töreninde kardeşi ve Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodriguez hazır bulundu. Rodriguez konuşmasında Maduro ve eşi Cilia Flores’in kaçırıldığını savunarak operasyonu “gayrimeşru bir askeri saldırı” olarak nitelendirdi. Venezuela halkının huzuru için kesintisiz çalışacağını belirten Rodriguez, “Bu zor günlerde ülkemizi birlikte ileriye taşıyacağız” mesajı verdi.
Kararname kapsamında ülkede 90 günlük olağanüstü hal ilan edildi. Gerek görülmesi halinde süre 90 gün daha uzatılabilecek. Bu kararın, 1999 Anayasası’nda yer alan ve devlet başkanına ulusal güvenliğin ciddi şekilde tehdit edildiği durumlarda olağanüstü yetkiler tanıyan hükme dayanarak ilk kez hayata geçirildiği ifade ediliyor.
“Maduro’yu Satan Kişi Rodriguez” İddiası
Maduro’nun hiçbir direnişle karşılaşmadan kısa sürede yakalanması Latin Amerika’da siyasi tartışmaları büyüttü. Eski Kolombiya Devlet Başkan Yardımcısı Santos Calderon, geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez’i açıkça suçlayarak, “Onu teslim ettiğine kesinlikle eminim” dedi. Calderon, Rodriguez’i “Maduro’yu satan kişi” olarak nitelendirdi.
Rodriguez’in kendisini ABD’ye “Maduro rejiminin kabul edilebilir alternatifi” olarak sunduğu iddia edilirken, bu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Washington yönetiminin de Rodriguez’le temas halinde olduğuna dair güçlü işaretler bulunuyor.
Trump: “Venezuela Kontrol Altında, Seçim Olmayacak”
ABD Başkanı Donald Trump, operasyon sonrası yaptığı açıklamalarda Venezuela’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu söyleyerek sert mesajlar verdi. NBC’ye verdiği mülakatta Venezuela’da kısa vadede seçim yapılmayacağını belirten Trump, “Önce ülkeyi düzeltmemiz gerekiyor. Zaman lazım, Venezuela’yı sağlığına kavuşturacağız” dedi.
Venezuela’da kimin yönetimde olduğu sorusuna “Ben” yanıtını veren Trump, Maduro yönetimini “narko-terör devleti” olarak tanımladı ve “Buradaki her şeyi biz yöneteceğiz ve düzelteceğiz” ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca büyük Amerikan petrol şirketlerinin Venezuela’da milyarlarca dolarlık yatırımlar yapacağını söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı sosyal medya paylaşımlarında “Bu bizim yarımküremiz” ifadelerini kullanarak Washington’un bölgesel hakimiyet mesajını açıkça verdi.
Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada da benzer ifadeleri sürdürdü ve Venezuela’da ABD’nin tam kontrol sağladığını öne sürdü.
Trump, Delcy Rodriguez’in kendileriyle çalıştığını öne sürerek, “Eğer doğruyu yapmazsa sonu Maduro gibi olur, hatta daha ağır bedel öder” dedi.
Çin’den Sert Tepki: “Maduro’yu Serbest Bırakın”
ABD’nin Maduro operasyonuna en sert tepki veren ülkelerden biri Çin oldu. Pekin yönetimi daha önce yaptığı açıklamalara yenisini ekleyerek Washington’dan Maduro’yu derhal serbest bırakmasını talep etti. Çin Dışişleri Bakanlığı, uluslararası hukukun otoritesinin korunması gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, “Latin Amerika ve Karayipler’de barışın korunması için bölge ülkeleriyle iş birliği yapmaya hazırız” denildi. Çin, ABD’yi Venezuelalı hükümet yetkililerini devirmeye dönük girişimlerden vazgeçmeye çağırdı.
