ABD Başkanı Donald Trump, İran ile “çok iyi görüşmeler” yürütüldüğünü iddia ederken, aynı zamanda Tahran’a yönelik askeri tehditlerini de sürdürdü. İran ise Hürmüz Boğazı’na ilişkin görüşmelerin yalnızca Umman ile yürütüldüğünü ve Washington’un bu süreci “sistematik biçimde” sekteye uğratmaya çalıştığını açıkladı.
Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada son 24 saat içinde “çok iyi görüşmeler” gerçekleştirildiğini belirterek Hürmüz Boğazı’nın “çok yakında yeniden açılacağını” savundu. ABD Başkanı ayrıca, “Bütün gün süren bir müzakere yaptılar” ifadelerini kullanırken, “Eğer (İranlılar) yine geri adım atarlarsa, gerçekten çok sert vurulacaklar” diyerek Tahran’a yönelik tehditlerini yineledi.
İran devlet televizyonu IRIB ise görüşmelerin yalnızca Umman ile yürütüldüğünü bildirerek, Maskat ile sağlanabilecek olası bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın derhal yeniden açılması anlamına gelmeyeceğini aktardı.
IRIB’ye konuşan bir kaynak, “İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin geçiş düzenlemelerine ilişkin olası anlaşmanın, bu boğazın derhal yeniden açılmasıyla hiçbir ilgisi yoktur” dedi.
Kaynak, İran ile Umman arasında anlaşma sağlansa dahi Washington’un ihlallerini sürdürmesi halinde boğazın kapalı kalacağını belirterek, “Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, ABD’nin tutumunu değiştirmesine ve ihlallerini düzeltmesine bağlıdır” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanlığı da Umman ile yürütülen temasların amacının, İran’ın haklarını ve egemenliğini korurken “güvenli deniz ulaşım hatları oluşturmak” olduğunu açıkladı.
Tasnim Haber Ajansı’na göre önerilen düzenleme, İran’ın kendi kontrolündeki deniz koridorundan ülkeye giriş yapan trafiği denetlemesine, çıkış yapan gemileri gözetim altında tutmasına ve güvenlik ile seyrüseferin korunması amacıyla gerekli gördüğü durumlarda müdahale yetkisini kullanmasına imkan tanıyor.
Press TV ise İran ile Umman arasında yürütülen Hürmüz görüşmelerinin “yeni bir aşamaya” geçtiğini ve “18 Haziran’da dayatılan savaşı sona erdirmeye yönelik mutabakat zaptının (MoU) ardından daha ciddi bir safhaya girdiğini” aktardı.
Haberde değerlendirmelerine yer verilen üst düzey bir İranlı yetkili, “Kıyıdaş iki devlet arasında yürütülmesi gereken basit ikili bir süreç olması gereken bu görüşmeler, ABD ve Washington ile koordineli hareket eden bazı bölgesel aktörler tarafından sistematik biçimde sekteye uğratıldı ve rayından çıkarıldı” dedi.
Yetkili, “Onların engelleyici tutumu yalnızca her iki tarafın da yararına olacak bir sonucun gecikmesine neden olmadı; aynı zamanda İran’ın stratejik çıkarlarının öncelikli ve pazarlık konusu olmayan bir nitelik taşıdığı bu bölgede Amerikan nüfuzunun ne kadar içi boş olduğunu da ortaya koydu” ifadelerini kullandı.
İran, Hürmüz Boğazı’nın İran ile Umman tarafından ortak yönetilmesini savunurken, Washington’un müdahalesi olmaksızın diğer bölge ülkelerinin de bu sürece katılımına açık olduğunu yineledi.
Öte yandan Tahran, Washington’un son haftalarda yeniden başlattığı bombardımanlara karşılık bölgedeki ABD askeri üslerine ağır saldırılar düzenlediğini ve ABD askerlerine ağır kayıplar verdirildiğini açıkladı.
Trump ise birkaç gün önce askeri kampanyasını durdururken, arabulucuların gerilimin düşürülmesini talep ettiğini öne sürdü. ABD medyasında yer alan haberlere göre ise bu duraklamanın nedeni, askeri yetkililerin Trump’a saldırıların etkisiz kaldığı yönünde tavsiyede bulunması oldu.
Tahran, Haziran ayında varılan İslamabad Mutabakat Zaptı’nda yer alan şartlarda ısrarını sürdürürken, bu şartların başında Hürmüz Boğazı’nın İran ile Umman’ın ortak kontrolüne bırakılması ve kapsamlı ateşkes ile İsrail’in Lübnan’dan çekilmesi talepleri bulunuyor.
İranlı yetkililer ayrıca Washington’un, İran donanmasının uyarılarını ihlal ederek alternatif bir güzergah oluşturmaya çalışması yoluyla İran ile Umman arasındaki görüşmeleri engellemeye çalıştığını belirtti. Yetkililere göre İran güçleri, Hürmüz Boğazı ablukasını ihlal eden çok sayıda petrol tankerini vurdu.
ABD Hazine Bakanlığı'nın internet sitesinde çarşamba günü yayımlanan bilgilere göre, Amerika Birleşik Devletleri, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ile bağlantılı iki uçak ve üç hava yolu şirketine yönelik terörle mücadele kapsamında uygulanan yaptırımları kaldırdı.
Yaptırımların kaldırılması, Başkan Donald Trump'ın salı günü İran ile gün boyu süren müzakerelerde "çok iyi görüşmeler" yapıldığını açıklamasının ardından geldi. Bu gelişme, beş aydır devam eden çatışmanın yakında sona erebileceğine yönelik beklentileri artırdı.
Diğer İçerikler
