İngiliz The Telegraph gazetesi, ABD'nin İran'da yürüttüğü askeri operasyonların ekonomik bilançosuna ilişkin yayımladığı analizde, Pentagon'un açıkladığı resmi maliyetin savaşın gerçek yükünün yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu öne sürdü.
Gazeteye göre, Pentagon'un açıkladığı 37,5 milyar dolarlık harcama yalnızca doğrudan askeri operasyonları kapsarken, savaşın ekonomi üzerindeki toplam etkisi 24 Temmuz itibarıyla 151,3 milyar dolara ulaştı.
"37,5 milyar dolar buzdağının görünen kısmı"
Harvard Üniversitesi öğretim üyesi ve savaş ekonomisi uzmanı Prof. Linda J. Bilmes, Pentagon'un açıkladığı rakamın gerçek maliyeti yansıtmadığını belirtti.
Bilmes, söz konusu tutarın orta ve uzun vadeli ekonomik etkileri, faiz yükünü, gazi harcamalarını ve savaşın dolaylı maliyetlerini içermediğini ifade ederek,
"37,5 milyar doları buzdağının yalnızca görünen kısmı olarak değerlendirmeliyiz." ifadelerini kullandı.
Yıl sonunda 311 milyar doları aşabilir
The Telegraph'ın analizine göre savaşın mevcut tempoda devam etmesi halinde ABD ekonomisine toplam maliyetin 2026 yılı sonunda 311,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Gazete, savaşın yalnızca Pentagon bütçesini değil enerji fiyatları, kamu borçlanması ve ekonomik büyüme üzerinde de ciddi baskı oluşturduğunu değerlendirdi.
Enerji fiyatları yükseldi
Analize göre İran savaşı nedeniyle ABD'de enerji fiyatları da önemli ölçüde arttı.
Benzin fiyatlarının savaş yaşanmasaydı oluşacak seviyeye göre yüzde 21,7, dizel fiyatlarının ise yüzde 36,7 daha yüksek olduğu belirtildi.
Brent petrol fiyatının savaş süresince zaman zaman 100 doların üzerine çıktığı, ardından yeniden 60 dolar seviyelerine gerilediği ifade edildi.
İnsan kayıpları ve askeri zararlar
Haberde, çatışmalarda 18 ABD askerinin hayatını kaybettiği, ancak Pentagon'un ateşkes sonrasında ölen dört askeri resmi rakamlara dahil etmediği için kamuoyuna 14 ölüm açıkladığı belirtildi.
The Telegraph ayrıca İran'ın savaşın başlamasından bu yana bölgedeki en az 20 ABD askeri tesisine zarar verdiğini ileri sürdü.
Analize göre zarar gören tesisler arasında Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Ruwais ve Al Sader hava üsleri ile Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'nde konuşlu gelişmiş füze savunma sistemleri de bulunuyor.
Çin ve Rusya'ya stratejik avantaj sağlayabilir
Gazeteye konuşan uzmanlar, ABD'nin Orta Doğu'ya yönlendirdiği her yeni askeri kaynak ve bütçenin, Washington'un Hint-Pasifik bölgesindeki caydırıcılığını zayıflattığını savundu.
Analizde, bunun özellikle Çin'in stratejik hedefleriyle örtüştüğü ve ABD'nin küresel askeri kapasitesi üzerinde uzun vadeli baskı oluşturabileceği değerlendirmesi yapıldı.
"Asıl maliyet yıllar sonra ortaya çıkacak"
Harvard Üniversitesi'nden Prof. Linda Bilmes, Irak ve Afganistan savaşlarında edinilen tecrübelerin savaş maliyetlerinin yıllar içinde katlanarak arttığını gösterdiğini söyledi.
Bilmes, ABD'nin bugün yüksek kamu borcu ve artan faiz yükü altında bulunduğunu belirterek, İran savaşının kısa sürede sona erse bile Amerikan maliyesi üzerinde uzun yıllar sürecek olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Diğer İçerikler
