Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Filistin Özel Temsilcisi Jaco Cilliers, Gazze’deki toplam enkaz miktarının son 18 yılda dünya genelindeki savaşlarda ortaya çıkan enkazın yaklaşık 20 katına denk geldiğini söyledi.
Enkaz kaldırma çalışmaları ise son derece zor ve tehlikeli koşullarda yürütülüyor. UNDP’nin tahminlerine göre yıkıntıların altında halen 8 bin ila 10 bin arasında ceset bulunuyor. Bunun yanı sıra patlamamış mühimmatlar, asbest ve ağır hasar görmüş ancak tamamen çökmemiş yapılar hem çalışanlar hem de bölge halkı için ciddi risk oluşturuyor.
Şimdiye kadar Gazze’de yaklaşık 580 kilometrelik yol temizlenerek yardım kamyonlarının, kurtarma ekiplerinin ve bölge sakinlerinin hareket edebilmesi sağlandı. İki yılı aşkın sürede yaklaşık 907 bin ton enkaz kaldırılırken bunun 300 bin tondan fazlası geri dönüştürüldü. Ancak temizlenen miktar toplam enkazın yalnızca yüzde 1,5’ine karşılık geliyor.
Çalışmaları zorlaştıran en önemli unsurlardan birinin Gazze’ye ekipman ve inşaat malzemesi girişine yönelik İsrail kısıtlamaları olduğu belirtiliyor. Yeni kırıcı makinelerin bölgeye sokulamaması nedeniyle UNDP, savaş öncesinden kalan yedi kırıcıyı kullanıyor. Bunlardan ikisi geçen yıl Gazze’deki mühendisler tarafından mevcut modeller esas alınarak yeniden inşa edildi.
Toplanan beton parçaları kırılarak yol onarımında, çukurların doldurulmasında ve çadırlarla geçici barınakların altında zemin oluşturulmasında kullanılıyor. Ancak çalışanlar bu malzemelerin normal inşaat malzemelerine göre daha düşük kalitede olduğunu belirtiyor.
Enkazın altında yalnızca beton ve metal değil, Gazze’de yaşayan ailelerin hayatları ve anıları da bulunuyor. Bazı evlerin kalıntılarında hâlâ cesetlerin bulunabileceği ihtimali nedeniyle çalışmalar aileler açısından büyük hassasiyet taşıyor. UNDP, insan kalıntılarının tespit edilmesi ve dini defin usullerine uygun şekilde ailelere teslim edilmesi için Uluslararası Kızılhaç Komitesi gibi kuruluşlarla birlikte çalışıyor.
Yaklaşık 2,1 milyon yerinden edilmiş kişinin çadır ve geçici barınaklarda yaşamaya devam ettiği Gazze’de, enkazın kaldırılması hem insani yardım faaliyetleri hem de hayatın ve yerel ekonominin yeniden başlaması açısından en büyük sorunlardan biri olmayı sürdürüyor.
Kaynak: The Guardian
Diğer İçerikler
