Son Savaşta Adı Öne Çıkan Hatemu’l-Enbiya Nedir?

Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargahı, İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri içerisindeki en yüksek operasyonel komuta heyeti olarak tanımlanmaktadır. Bu yapı, düzenli ordu (Arteş) ile Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) arasındaki üst düzey koordinasyonu sağlamak ve tüm askeri birimlerin ortak operasyonlarını yönetmek amacıyla kurulmuştur. Şubat 2026’da başlayan ABD ve İsrail saldırılarının ardından, özellikle dini lider Ali Hamaney dahil birçok üst düzey yetkilinin hayatını kaybetmesiyle, karargah İran’ın savunma ve misilleme harekatlarının tek elden yönetildiği stratejik bir merkez haline gelmiştir.

Karargahın kuruluşu ve tarihsel gelişimi

Temelleri 1980'lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında atılan Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargahı, o dönemde ordu ve Devrim Muhafızları arasındaki eşgüdüm eksikliğini gidermek ve savaş kararlarını tek merkezde toplamak amacıyla oluşturulmuştur. Savaşın sona ermesinin ardından, karargahın operasyonel rolü kalıcı hale getirilmiş; 2016 yılında yapılan bir düzenlemeyle de İran Silahlı Kuvvetleri'nin daimi ve en üst düzey harekat merkezi statüsüne kavuşturulmuştur. Karargahın komutanı bizzat dini lider tarafından atanmakta olup, doğrudan en üst otoriteye karşı sorumludur.

Hatemu’l-Enbiya birimleri

Hatemu’l-Enbiya ismi altında farklı görevleri icra eden üç ana yapı bulunmaktadır:

• Merkez Karargah: Savaş planlama, strateji geliştirme ve tüm kuvvetlerin koordinasyonundan sorumlu en üst askeri birimdir.
• Hava Savunma Karargahı: Ülke genelindeki hava sahasının güvenliğini sağlamak ve hem orduya hem de Devrim Muhafızları'na ait hava savunma sistemlerini entegre etmekle görevlidir.
• Yapılandırma Karargahı (Ghorb): Devrim Muhafızları'nın devasa ekonomik ve mühendislik koludur. Altyapı projeleri, enerji sektörü ve baraj inşası gibi alanlarda faaliyet göstererek ordunun bütçe dışı finansmanını sağlar.

Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargahı’nın her operasyon bölgesinde, Devrim Muhafızları ile çalışan bir bölgesel komutanlık ve ordu ile koordinasyon sağlayan başka bir bölgesel komutanlık bulunmaktadır.

Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargahı ve ona bağlı birimler, bölgedeki askeri faaliyetleri ve Rusya gibi aktörlere yönelik mühimmat transferindeki rolleri nedeniyle ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği’nin ağır yaptırımları altındadır. 2024 ve 2025 yıllarında genişletilen bu yaptırımlar, karargahın finansal kaynaklarını ve teknolojiye erişimini kısıtlamayı hedeflemektedir.

Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargahı Komutanları İsrail Saldırılarının Hedefi Oldu

2016 yılında beri Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargahı komutanı olan Tümgeneral Gulam Ali Raşid, 12 günlük İran-İsrail savaşı sırasında 13 Haziran 2025'te hayatını kaybetti, halefi Tümgeneral Ali Şadmani de atanmasından sadece dört gün sonra İsrail suikastine kurban gitti.  Halen Hatemül Enbiya Merkezi Karargahı Komutanı Tümgeneral Ali Abdullahi’dir.