Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik son saldırılarında Oreşnik balistik füzesinin yanı sıra uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli silahlar ile saldırı drone’ları kullanıldı. Moskova’nın Oreşnik’i tam yıkıcı kapasiteyle ateşlediğini duyurması, savaşta tansiyonu yeniden yükseltti.
Euronews muhabiri Çağla Üren, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı kullandığı Oreşnik füzelerinin nükleer başlık taşıması halinde ortaya çıkabilecek senaryoları mercek altına aldı. Üren’in analizine göre, Moskova’nın son saldırılarda bu yeni nesil balistik füzeyi devreye sokması yalnızca sahadaki askeri dengeleri değil, aynı zamanda nükleer tırmanma riskine ilişkin küresel endişeleri de yeniden gündeme taşıdı. Oreşnik’in teknik kapasitesi ve olası nükleer donanımı, savaşın seyrine dair en kritik soru başlıklarından biri haline geldi.
Kremlin, perşembe gecesi boyunca Ukrayna’ya düzenlenen geniş çaplı saldırılarda Oreşnik füzesinin ilk kez gerçek savaş başlığıyla kullanıldığını açıkladı. Rus yetkililer, saldırının Ukrayna’nın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e ait bir konuta insansız hava aracıyla saldırı girişiminde bulunmasına misilleme olduğunu savundu. Kiev yönetimi ise bu iddiayı tamamen uydurma olarak nitelendirdi.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların Ukrayna’nın enerji altyapısını, insansız hava aracı üretim tesislerini ve askeri-endüstriyel kapasiteyi destekleyen kritik noktaları hedef aldığını bildirdi. Açıklamada, Oreşnik füzesinin yanı sıra uzun menzilli yüksek hassasiyetli silahlar ve saldırı drone’larının da devreye sokulduğu belirtildi.
Lviv bölgesi hedef alındı, can kaybı var
Saldırıların ana hedeflerinden biri, NATO üyesi Polonya sınırındaki Lviv bölgesi oldu. Lviv Belediye Başkanı Andriy Sadoviy, balistik bir füzenin kritik altyapıyı vurduğunu doğruladı. Sosyal medyada yer alan, büyük bir yer altı doğal gaz depolama tesisinin hedef alındığı yönündeki iddialar ise henüz resmi olarak teyit edilmedi.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırıda kullanılan balistik füzenin yaklaşık 13 bin kilometre/saat hızla ilerlediğini açıkladı. Ukraynalı yetkililere göre başkent Kiev’de en az dört kişi hayatını kaybetti, 22 kişi de yaralandı.
Oreşnik nedir, neden bu kadar tartışılıyor?
“Fındık Ağacı” anlamına gelen Oreşnik, orta menzilli hipersonik balistik füze sınıfında yer alıyor. Rusya bu silahı daha önce Kasım 2024’te Dnipro’ya yönelik saldırıda kullanmış, ancak o operasyonda patlayıcı içermeyen sahte savaş başlıkları tercih edildiği için hasar sınırlı kalmıştı.
Son saldırı ise Oreşnik’in ilk kez gerçek savaş başlığıyla ve tam yıkıcı niyetle kullanıldığı operasyon olarak değerlendiriliyor. Füzenin en dikkat çekici özelliği, aynı anda birden fazla hedefi vurabilen çoklu savaş başlığı (MIRV) taşıyabilmesi. Bu kapasite genellikle kıtalararası balistik füzelerde görülüyor. Oreşnik’in, RS-26 Rubezh balistik füzesinden türetildiği ve kökeninin RS-24 Yars ICBM sistemine dayandığı ifade ediliyor.
Putin, Oreşnik’in ses hızının 10 katına ulaşabildiğini, mevcut hava savunma sistemleri tarafından önlenemeyeceğini ve konvansiyonel başlıkla dahi nükleer silaha yakın yıkım gücüne sahip olduğunu iddia ediyor. Ancak Batılı askeri uzmanlar bu açıklamaların abartılı olduğu görüşünde. ABD’li yetkililer, silahın hâlen deneysel nitelik taşıdığını ve Rusya’nın elinde sınırlı sayıda bulunduğunu dile getiriyor.
Nükleer başlık taşırsa ne olur?
Oreşnik, hem konvansiyonel hem de nükleer savaş başlığı taşıyabilecek şekilde tasarlandı. Rusya, son saldırılarda nükleer başlık kullanılmadığını açıkladı. Reuters’a konuşan Ukraynalı kaynaklara göre, Kasım 2024’te fırlatılan bir Oreşnik füzesinin hedefine ulaşması yaklaşık 15 dakika sürmüştü.
Rus basınındaki değerlendirmelere göre, füzenin nükleer başlıkla donatılması halinde yıkım gücü Hiroşima’da kullanılan atom bombasının birkaç katına ulaşabilir. Örneğin 150 kilotonluk bir nükleer başlık, bir şehir çevresinde devasa bir ateş topu oluşmasına, geniş çaplı radyasyon yayılımına ve altyapının büyük ölçüde yok olmasına yol açabilir.
Füzenin seri üretimine 2024’te başlandığı, 2025 itibarıyla da Rus ordusunun envanterine girdiği belirtiliyor. Putin, birkaç hafta önce Oreşnik füzelerinin bir kısmının Rusya’nın müttefiki Belarus’a da teslim edildiğini açıklamıştı. Geliştirme sürecinin ise 2020’li yıllarda yürütüldüğü biliniyor.
Diğer İçerikler
