Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Antlaşması, Orta Doğu ve Güney Asya arasındaki güvenlik iş birliğinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Anlaşmayla üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış kabul edilmesi ve ortak savunma anlayışının güçlendirilmesi hedefleniyor. Atılan bu önemli adım bölge ülkelerinin giderek değişen güvenlik koşulları karşısında dış aktörlere bağımlı kalmadan, kendi savunma kapasitelerini birleştirme ve ortak güvenlik mekanizmaları oluşturma eğiliminin göstergesi olarak kabul ediliyor.
Anlaşmanın dayandığı süreç, 17 Eylül 2025'te Suudi Arabistan ile Pakistan arasında imzalanan Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması ile başladı. Riyad ve İslamabad, taraflardan herhangi birine yönelik saldırının her iki ülkeye yapılmış sayılacağını belirleyerek mevcut askeri iş birliğini karşılıklı savunma çerçevesine taşıdı. Türkiye'nin bu yapıya dahil olması ise aşamalı ve yoğun diplomatik temaslar sonucunda gerçekleşti.
Üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin yeni bir anlaşmayla sınırlı olmadığı, müzakerelerin yaklaşık bir yıl öncesine dayandığı belirtildi. Pakistan Savunma Üretim Bakanı Raza Hayat Harraj; Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın uzun süredir bu konu üzerinde temas halinde olduğunu ve anlaşmaya ilişkin taslak metnin hazırlandığını açıkladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Ocak 2026'da üç ülke arasındaki görüşmelerin sürdürdüğünü doğrulamıştı.
Bölgedeki artan güvenlik riskleri de görüşmelerin hız kazanmasında önemli rol oynadı. İsrail-İran çatışmasının bölgesel etkileri, Körfez ülkelerinin füze ve İHA tehditleriyle karşı karşıya kalması ve Kızıldeniz ile Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimler, bölgesel savunma arayışlarını güçlendirdi. ABD'nin bölgedeki askeri varlığını sürdürmesine rağmen Washington'ın gelecekteki güvenlik politikalarına dair belirsizlikler, Körfez ülkelerini alternatif savunma ortaklıklarına yönetti.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın öne çıkan unsurlarından biri, üç ülkenin de farklı alanlardaki güçlerini birbirini tamamlayacak şekilde bir araya getirmesidir. Türkiye, NATO deneyimi ve gelişmiş savunma sanayisiyle teknolojik ve operasyonel katkı sağlarken; Pakistan geniş ordusu ve askeri tecrübesiyle ittifaka askeri güç ve nükleer caydırıcılık unsuru katıyor. Suudi Arabistan ise finansal gücü ve yüksek savunma harcamalarıyla anlaşmanın finansal ayağını oluşturuyor.
Türkiye’nin savunma sanayisinde yeni kapı
Anlaşmanın Türkiye açısından önemli sonuçlarından birinin savunma sanayisinde yeni ihracat ve ortak üretim fırsatları oluşturması bekleniyor. Suudi Arabistan'ın Vision 2030 kapsamında savunma ürünlerinde yerli üretimi arttırma hedefinin, Türkiye'nin teknoloji transferi ve ortak üretime dayalı yaklaşımıyla uyum sağladığı belirtiliyor. AKINCI TİHA ile başlayan iş birliğinin anlaşmayla birlikte genişlemesi; akıllı mühimmat, elektronik harp, radar, zırhlı araç ve deniz platformları gibi alanlarda yeni projelerin önünü açabilir. Ayrıca ortak üretim tesisleri ve Suudi yatırımlarının, Türkiye'nin yüksek teknoloji gerektiren savunma projelerini hızlandırabileceği değerlendiriliyor.
Diğer İçerikler
