İki Yeni Köprü
Çin’in Dandong kenti ile Kuzey Kore’nin Sinuiju kentini birbirine bağlayan dört şeritli, 3 kilometre uzunluğundaki Yeni Yalu Nehri Köprüsü 15 Ekim’de açıldı. Çinli yerel halkın uzun yıllar “Kuzey Kore tarafında bir sebze bahçesine çıkan boş köprü” diye alay ettiği geçidi bugün onlarca kamyon kullanıyor. Köprünün, yakındaki eski Dostluk Köprüsü’ndeki yoğunluğu azaltması bekleniyor. Köprü, yaklaşık bir ay önce açılan başka bir geçidin ardından hizmete girdi. Kuzey Kore ile Rusya arasındaki kısa ortak sınırdaki ilk karayolu köprüsü olan Yakov Novichenko Köprüsü’nün, Kim’in Moskova ile ilişkilere öncelik verdiğine dair işaretlerin üzerine Çinli yetkilileri rahatsız ettiği belirtiliyor. Güney Kore hükümetinin geçen yıl açıkladığına göre Kuzey Kore ile Çin arasındaki 1.400 kilometrelik sınırda en az 17 aktif karayolu ve demiryolu bağlantısı bulunuyor.
Rusya ile Derinleşen İlişkiler
Kim, 2024'ün sonundan bu yana Putin’in Ukrayna savaşına mühimmat ve 16.000'e varan sayıda asker gönderdi, son üç yılda da Putin ile iki zirve yaptı. İki ülkenin liderleri 2024'te, saldırıya uğranması hâlinde birbirine yardım etmeyi öngören bir karşılıklı savunma anlaşması imzaladı. Karşılığında Pyongyang döviz, askerleri için gerçek zamanlı cephe deneyimi, silah teknolojisi ve geleneksel müttefiki Çin’in ötesinde siyasi ve ekonomik iş birliği imkânı elde ediyor. Johns Hopkins Üniversitesi İleri Uluslararası Çalışmalar Okulu’ndan Carla Freeman, “Çin’in Kuzey Kore üzerindeki etkisini pekiştirme isteği, Kuzey Kore-Rusya ilişkilerinin çeşitlenmesiyle güçleniyor; Çin bu ilişkiyi tolere ediyor ama yakından izliyor” diyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Pyongyang’ın, en büyük ticaret ortağı ve yardım kaynağı Çin’e ekonomik bağımlılığını artırmak istemediği, Pekin’in nükleer silah programına yönelik BM yaptırımlarına daha önce verdiği desteğe de hâlâ kırgın olabileceği düşünülüyor. Sidney Üniversitesi’nden Justin Hastings, ticaretteki asıl kısıtlamanın altyapı değil, uluslararası yaptırımlar olduğunu söylüyor. Hastings, Çin’in yaptırımları uygulamasının gevşediğini, Rusya’nın ise bunları açıkça reddettiğini belirterek Kuzey Kore’nin artan ticaret ve silah yardımından yararlanabileceğini ifade ediyor. Seul’deki Kore Üniversitesi’nden Fyodor Tertitskiy, ne Çin’in ne de Rusya’nın Kuzey Kore üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu savunuyor. Tertitskiy’ye göre Kim “iki ülkeyi birbirine karşı oynamaya çalışıyor”, ancak Çin ile Rusya 1970'lerdeki Sovyetler Birliği ve Çin gibi rakip değil. Ewha Üniversitesi’nden Leif-Eric Easley ise Kim’in Rusya’dan elde ettiği kazancı Pekin’den ek kazanç sağlamak için kullandığını belirtiyor. Easley’ye göre Çin ticaret ve insani temaslarla kaybettiği nüfuzu geri kazanmaya çalışabilir. Analistler Yalu Köprüsü üzerinden ticaretin başlangıçta sınırlı artacağını, ancak köprünün Çin-Kuzey Kore ilişkileri için bir gösterge olabileceğini söylüyor.
