İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’ndaki konuşmasına, çok sayıda ülke temsilcisinin salonu terk etmesi ve bina dışındaki protestolar damga vurdu.
Netanyahu konuşmasına başladığında yaklaşık 77 ülkeden onlarca temsilcinin salondan ayrıldığı görüldü. Bazı delegeler çıkış sırasında Netanyahu’yu yuhalarken, İsrail heyetinin ise ayağa kalkarak alkışlaması dikkat çekti.
İsrail Başbakanı, salondan ayrılanları beklerken, “Bu salonu henüz terk etmemiş başka ahlaki korkaklar varsa, lütfen şimdi bunu yapsınlar” ifadelerini kullandı.
Netanyahu’nun konuşması öncesinde ve sırasında bazı İsrailli görevlilerin Genel Kurul salonundan çıkanların isimlerini listelemeye çalıştığına ilişkin görüntüler sosyal medyada paylaşıldı.
Netanyahu’nun konuşması sırasında BM binası dışında da protestolar düzenlendi. Düzinelerce gösterici, ellerinde “Soykırımı durdurun” yazılı pankartlarla toplandı. Göstericiler arasında Hollywood oyuncusu Susan Sarandon’ın da bulunduğu ve birçok kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
İsrail heyetinden İranlı diplomata Starlink cihazı
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon da Genel Kurul çevresindeki eylemiyle gündeme geldi. Danon’un yanında uydudan internet erişimi sağlayan bir Starlink cihazı getirdiği ve bunu İranlı bir diplomata vermeye çalıştığı belirtildi.
Danon, İranlı diplomata, “Bunu alın ve Tahran’a götürün. İran’da sizin için çok yararlı olabilir” dedi. İranlı diplomat ise Danon’un bu girişimine karşılık vermedi.
Netanyahu’dan çağrı cihazı gösterisi
Netanyahu’nun konuşmasındaki dikkat çeken anlardan biri de Hizbullah’tan bahsettiği bölüm oldu.
İsrail Başbakanı, Hizbullah’a yönelik mesajları sırasında Genel Kurul’da kendisini dinleyen ülke temsilcilerine bir çağrı cihazı gösterdi. Netanyahu, Eylül 2024’te Lübnan’da Hizbullah mensuplarına yönelik düzenlenen saldırılara atıfta bulundu.
İsrail istihbaratının patlayıcı yerleştirdiği anlaşılan çağrı cihazlarıyla gerçekleştirilen saldırılarda, aynı anda patlatılan cihazlar nedeniyle düzinelerce Hizbullah mensubunun yanı sıra sivillerin de yaralandığı veya hayatını kaybettiği belirtildi.
Netanyahu’nun görüşme programı sınırlı kaldı
Netanyahu’nun New York’taki görüşme programında Arjantin, Bolivya, Paraguay, Panama ve Etiyopya devlet başkanları ile Kolombiya Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Yunanistan, Slovenya ve Papua Yeni Gine başbakanlarının bulunduğu aktarıldı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Netanyahu’yla kucaklaşarak görüşmesi ise Yunanistan’daki muhalefet ve sosyal medya kullanıcılarının tepkisini çekti.
BM kürsüsünden İsrail’e yönelik eleştiriler
İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, BM konuşmasında Filistin-İsrail meselesine değinerek, “Orta Doğu’da barış ancak ‘iki halk, iki devlet’ çözümünden doğabilir” dedi.
Tajani, Gazze’de ateşkesin çatışmaları yavaşlattığını ancak acıları henüz azaltmadığını belirterek ülkesinin iki devletli çözüme desteğini yineledi.
Pakistan ve Bangladeş liderleri de Filistin’in 1967 sınırları temelinde egemen bir devlet olmasını savunurken, İsrail’in eylemlerini “soykırım” olarak nitelendirdi ve uluslararası hukukun çiğnendiğini belirtti.
İrlanda ve Malta ise İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim yeri genişleme politikaları ile Gazze’deki insani krizi derinleştiren askeri hamlelerini kınayan ortak bildirilere imza attı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de isim vermeden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump’ı eleştirdi. Sanchez, “Son 8 yılda, bencil, cahil ve acımasız olan bu gerici güçlerin giderek büyümesine tanık oldum. Maskelerini çıkarıp birçok yerde iktidarı ele geçirdiklerini gördüm. Ardından, yasa dışı savaşlar başlatıp masum sivilleri katlettiklerine şahit oldum” ifadelerini kullandı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki eylemlerine tepki göstererek, “Çocuklar da dahil çok fazla insan öldü” dedi ve iki devletli çözüm için sessiz kalmayacaklarını belirtti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Gazze’ye insani yardımların ulaşmadığını belirterek bölgedeki manzaranın utanç verici olduğunu söyledi. Macron ayrıca Netanyahu hakkında yakalama kararı veren Uluslararası Adalet Divanı’nı desteklemeye devam ettiklerini ifade etti.
İsrail basınından Netanyahu’ya eleştiri
Netanyahu’nun BM konuşması İsrail basınında da eleştirildi.
Haaretz gazetesinde yayımlanan Ben Samuels imzalı analizde, Netanyahu’nun konuşmasının uluslararası kamuoyundan çok İsrail’deki seçmenlere yönelik olduğu değerlendirmesine yer verildi. Analizde, Netanyahu’nun İsrail’in uluslararası itibarına ciddi zarar verdiği ve bunu yeniden tesis etmenin liderin öncelikleri arasında görünmediği yorumu yapıldı.
Times of Israel gazetesindeki analizde ise Netanyahu’nun Gazze savaşındaki tutumunu güçlü biçimde savunduğu ancak 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırılarındaki sorumluluğunu gündeme getirmediği belirtildi. Yazıda ayrıca Netanyahu’nun İsrail’deki toplumsal bölünmelerden bahsetmediği ve radikal sağcı Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddetini önemsizleştirmeye çalıştığı ifade edildi.
Wall Street Journal ise Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’la görüşmek için randevu almaya çalıştığını ancak çabalarının sonuçsuz kaldığını yazdı. Gazetede, İsrailli liderin uluslararası arenada giderek daha fazla yalnızlaştığı değerlendirmesine yer verildi.
