Japonya ve Güney Kore Bir Yandan İşbirliğini Derinleştirirken Diğer Yandan Pekin ile Teması İlerletiyor

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, ortak müttefikleri ABD ile üçlü iş birliğine özel önem verdiklerini açıkladı.

Zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Takaichi, Cumhurbaşkanı Lee ile Japonya-Güney Kore ilişkilerinin stratejik önemine dair ortak anlayışı yeniden teyit ettiklerini belirterek, her iki ülkenin bölgesel istikrara katkı sağlamak için birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Lee ise Güney Kore ile Japonya arasındaki iş birliğinin yanı sıra Güney Kore, ABD ve Japonya üçlüsü arasındaki koordinasyonun bölgesel barış ve istikrar açısından kritik olduğunu ifade etti.

ABD ve Çin dengesi öne çıktı

Son aylarda Seul ve Tokyo yönetimleri, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin uyguladığı tarifelerle başa çıkmak amacıyla ticaret anlaşmaları konusunda müzakereler yürütmeye başladı. Japonya-Güney Kore zirvesi, Lee Jae Myung’un geçen hafta Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı görüşmenin hemen ardından gerçekleşti. Lee’nin, son dönemde gerilen Çin-Japonya ilişkilerinin yumuşatılmasında arabulucu rolü üstlenmeye istekli olduğu belirtiliyor.

Öte yandan Japonya ile Çin arasındaki ilişkiler, Başbakan Takaichi’nin Çin’in Tayvan’a yönelik olası bir deniz ablukasını Japonya’nın “varlığına yönelik bir tehdit” olarak nitelendirmesi ve bu durumda müdahalede bulunabileceklerini açıklamasının ardından gerilmişti. Bu gelişmelerin ardından Japonya’nın aralık ayında başkan sıfatıyla ev sahipliği yapmayı planladığı Japonya-Çin-Güney Kore üçlü zirvesi ertelendi.

Lee, zirvede yaptığı değerlendirmede Güney Kore, Çin ve Japonya’dan oluşan üç Kuzeydoğu Asya ülkesinin mümkün olan en geniş ortak zemini bulması ve iş birliği için iletişimi sürdürmesi gerektiğini vurguladı.

Yeni iş birliği alanları gündemde

İki lider, tedarik zincirlerinin korunması, yapay zekâ, fikri mülkiyet haklarının korunması ve uluslararası normların birlikte şekillendirilmesi gibi alanlarda daha kapsamlı iş birliğine ihtiyaç olduğu konusunda mutabakata vardı. Bu başlıklarda somut adımlar atılması için ilgili kurumlar arasında yeni görüşmelerin başlatılacağı açıklandı.

Tarihi Nara’da zirve

Zirve, Japonya’nın batısındaki tarihi Nara kentinde gerçekleştirildi. Takaichi, açılış konuşmasında bu yılın ilk “mekik diplomasisi” kapsamında Lee’yi kendi memleketinde ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti. Lee ise toplantının Takaichi’nin memleketinde yapılmasının sembolik açıdan anlamlı olduğunu belirterek, karmaşık uluslararası ortamda iki ülkenin iş birliğine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Lee ayrıca, Güney Kore ve Japonya halklarının gücünü birleştirerek yeni bir geleceğe doğru birlikte ilerlemesi gerektiğini vurguladı. İki ülke arasında her yıl yaklaşık 12 milyon kişinin karşılıklı seyahat ettiğini hatırlatan Lee, özellikle gençler arasındaki etkileşimin uzun vadeli ilişkilerin güçlenmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Ziyaret programı ve diplomatik takvim

İki liderin çarşamba günü Nara yakınlarında bulunan ve dünyanın ayakta kalan en eski ahşap yapılarıyla bilinen Horyuji Budist tapınak kompleksini ziyaret etmesi planlanıyor. Lee’nin ayrıca Japonya’daki Koreli toplum temsilcileriyle bir araya geldikten sonra Seul’e dönmesi bekleniyor.

Lee ve Takaichi ilk resmi görüşmelerini geçen yıl ekim ayında Güney Kore’nin Gyeongju kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında gerçekleştirmişti. Bu görüşmede taraflar, “geleceğe dönük ilişkiler” anlayışı çerçevesinde ortak zorluklarla birlikte mücadele etme sözü vermişti.

Haziran ayında göreve gelen Lee Jae Myung, kısa sürede Japonya ile ilişkileri dış politikanın öncelikli başlıklarından biri haline getirdi. Ağustos ayında dönemin Başbakanı Shigeru Ishiba ile Tokyo’da bir araya gelen Lee, ardından Ishiba’yı Busan’da ağırlamıştı.

Lee’nin ofisinden yapılan açıklamada, hızla değişen uluslararası ortamda iki lider arasındaki yakın temas sayesinde Kore Yarımadası meseleleri de dahil olmak üzere bölgesel ve küresel konularda iş birliğinin daha da güçlenmesinin beklendiği ifade edildi.

Zirve öncesinde Takaichi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, mekik diplomasisinin istikrarlı biçimde sürdürülerek iki ülke arasındaki geleceğe dönük ilişkilerin daha da ileri taşınmasını hedeflediklerini belirtmişti.