İsrail’de Yapılan Anket Ülkedeki Gençlerin Dörtte Üçünün Netanyahu Kafasında Olduğunu Gösteriyor

İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimler öncesinde genç seçmenlerin siyasi tercihleri gündeme geldi. İsrail Merkezi Seçim Komitesi’ne göre, 2022’deki son seçimlerden bu yana seçmen listesine 500 binden fazla yeni seçmen eklendi. Yaşları 18 ile 22 arasında değişen bu grubun yaklaşık yüzde 80’inin seçimlerde oy kullanmayı düşündüğü belirtiliyor.

Kanal 12 için yapılan bir ankete göre, ilk kez oy kullanacak Yahudi seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü kendisini sağcı veya merkez sağcı olarak tanımlıyor. İsrail Demokrasi Enstitüsü’nün (IDI) araştırması da genç Yahudi İsraillilerin çoğunluğunun seçimlerin ülkenin geleceğini etkileyebileceğine inandığını ortaya koyuyor.

7 Ekim 2023’te savaşın başlamasının ardından İsrail’de güvenlik kaygıları ve Filistinlilerle ilişkiler siyasi tartışmaların merkezinde yer aldı. Saldırıların ülkedeki sağ ve aşırı sağ siyasetin güç kazanmasını hızlandırdığı değerlendirilirken, İsrail toplumundaki sağa yönelişin daha önceki yıllarda da var olduğu belirtiliyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu eleştirenler, iktidarını sürdürmek amacıyla aşırı sağcı siyasetçilere hükümette önemli görevler verdiğini savunuyor. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in hükümetteki konumlarının, aşırı sağın siyasi etkisini artırdığı ve bu çevrelerin politikalarının ana akım siyasette daha fazla yer bulmasına katkıda bulunduğu ileri sürülüyor.

Smotrich, 2017’de ortaya koyduğu siyasi görüşlerinde İsraillilerin kendi kaderini tayin hakkını merkeze alırken Filistinliler için göç etme veya siyasi temsil haklarından yoksun kalma gibi seçenekler öne sürdü. Bu seçenekleri reddeden Filistinlilerin ise “terörist” olarak muamele görebileceğini belirtti.

2022’de savunma bakanlığında görev alan Smotrich, işgal altındaki Batı Şeria’da toprak gasplarını kolaylaştırdı ve yasa dışı yerleşim faaliyetlerini güçlendirdi.

Filistinlilere yönelik sert söylemlerin gençler arasındaki yansımalarına ilişkin örneklerden biri, İsrailli hicivci Lior Schleien’in yayımladığı bir videoda görüldü.

 Askerlik öncesinde gençlerle görüşmeler yapan Schleien’in kaydettiği görüntülerde bir erkek öğrenci, İsrail’deki Arapları öldürebileceğini söyledi. Öğrenci, Arapların İsrail’de yaşamalarına izin verilmemesi gerektiğini de savundu.

Schleien’in, 7 Ekim saldırılarının öğrencinin görüşlerini değiştirip değiştirmediğine ilişkin sorusuna genç, “Ben her zaman ırkçıydım” yanıtını verdi. Öğrencinin yüzünün kısmen gizlendiği video, kamuoyundan gelen tepkilerin ardından kaldırıldı.

Schleien’in başka bir etkinlikte gençlerle Gazze’deki siviller ve İsrail’in saldırıları hakkında yaptığı konuşmalar da ülkedeki siyasi ve toplumsal tartışmaların boyutunu ortaya koydu. İsrail’in Gazze’de soykırım yapıp yapmadığı tartışılırken bir öğrenci, Schleien’e “Bunun yapılması gerektiğini düşünüyor musunuz?” diye sordu. Öğrenci, sorusunun ciddi olduğunu belirtirken yanındaki arkadaşı kıkırdadı.

İsrail’de yayımlanan Yedioth Ahronoth gazetesinin anketine göre, ilk kez oy kullanacak seçmenlerin yüzde 16’dan fazlası aşırı sağ partilere oy vermeyi planlıyor.

İsrail’in güneyinden 18 yaşındaki Amihai, Ben-Gvir’in fotoğrafının bulunduğu bir tişörtle katıldığı etkinlikte, bakanın liderliğindeki Otzma Yehudit partisine oy vermeyi planladığını söyledi. Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin genişletilmesini savunan etkinlikte bulunan Amihai’nin tercihi, aşırı sağcı siyasetçilerin genç seçmenler arasındaki desteğine örnek oluşturuyor.

Ben-Gvir’in siyasi yükselişi de bu çerçevede ele alınıyor. Partisi 2020 seçimlerinde seçim barajını aşamayan Ben-Gvir, 2022’de Netanyahu liderliğinde kurulan hükümette Ulusal Güvenlik Bakanı oldu. Bakanın sert söylemleri ve kamuoyuna yönelik açıklamaları, İsrail siyasetinde aşırı sağın etkisine ilişkin tartışmalarda öne çıkıyor.

Ben-Gvir, bakanlık görevini siyasi mesajlarını kamuoyuna duyurmak için de kullanıyor. İsrail hapishanelerini ve gözaltı merkezlerini ziyaret ederek Filistinli mahkumlara yönelik sert açıklamalarda bulunan bakan, bu ziyaretleri çoğu zaman kameralar önünde gerçekleştiriyor. Görüntülerin sosyal medyada yayılması, siyasi mesajlarının daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlıyor.

İsrail Demokrasi Enstitüsü’nün araştırmasına göre, WhatsApp ve Telegram gibi mesajlaşma uygulamaları ile sosyal medya platformları gençlerin önemli bilgi kaynakları arasında bulunuyor. Araştırma, gençlerin siyasi içeriklerle çoğu zaman doğrudan haber aramak yerine sosyal medya akışları üzerinden karşılaştığına işaret ediyor. Ben-Gvir’in sosyal medyada yayılan videoları da siyasi iletişimde dijital platformların rolünü gündeme getiriyor.

İsrail’de gençlerin siyasi tercihleri arasında farklılıklar bulunuyor. Tel Aviv’de sol eğilimli Demokratlar Partisi’nin genç destekçilerinin katıldığı bir toplantıda konuşan 18 yaşındaki Gili, AFP haber ajansına, İsrail toplumunun barış fikrinden uzaklaştığını düşündüğünü söyledi.

Gili, 7 Ekim saldırılarının toplumda yarattığı korkunun, barışın hiçbir zaman sağlanamayacağı yönündeki inancı güçlendirdiğini ifade etti.

7 Ekim saldırılarının ardından İsrail’de sağ ve aşırı sağ siyasetin güç kazandığı değerlendirilirken, birçok kişi toplumdaki bu siyasi yönelimin saldırılardan yıllar önce başladığına dikkat çekiyor.

Kaynak: ALJAZEERA