İran’da siyasi ve dini liderlik hiyerarşisi, son ayların en büyük belirsizliğini yaşıyor. Mart ayında resmi olarak "Rehber" ilan edilen Mücteba Hamaney’in, şehitler anısına hazırlanan bir anıtta fotoğrafının yer alması ülkede ve uluslararası kamuoyunda şok etkisi yarattı. Bu görüntü, yeni liderin hayatta olup olmadığına dair tartışmaları alevlendirirken, Tahran yönetiminden henüz resmi bir yalanlama veya açıklama gelmedi.
Babasının öldürüldüğü saldırıda ağır yaralandığı bilinen 56 yaşındaki Mücteba Hamaney, liderlik koltuğuna oturmasına rağmen henüz kamuoyu önüne çıkmış değil. Nisan ayının ortasından itibaren Reuters ve The New York Times (NYT) gibi köklü basın kuruluşları, Hamaney’in fiziksel durumu hakkında çarpıcı bilgiler paylaşıyor:
Bazı iddialara göre Mücteba Hamaney’in yüzü ve dudakları saldırıda tanınmaz hale gelecek şekilde yandı, bu da konuşmasını güçleştiriyor. Bir bacağının ampute edildiği veya üç kez ameliyat edilerek protez beklendiği, bir elinin ise işlevini geri kazanmaya çalıştığı belirtiliyor.
İsrail’in izini sürüp saldırıyı tekrarlamaması için üst düzey komutanların bile Hamaney’i ziyaret etmediği; bakımının bizzat kalp cerrahı olan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Sağlık Bakanı tarafından yürütüldüğü iddia ediliyor.
New York Times'ın son günlerde yaptığı analizine göre, İslam Cumhuriyeti ayakta kalmasına rağmen güç merkezinde dramatik bir değişim yaşanıyor. Mücteba Hamaney’in fiziksel olarak iş göremez durumda olması, karar alma yetkisinin geçici olarak Devrim Muhafızları (DMO) generallerine geçmesine neden oldu. Uzmanlar, İran’da din adamlarının geleneksel otoritesinin zayıfladığını ve "sertlik yanlısı bir askeri vesayetin" kontrolü ele aldığını savunuyor.
Tahran’daki anıtta yer alan fotoğraf hakkında iki ana senaryo üzerinde duruluyor. Bir kesim, bunun Hamaney’in saldırıdan sağ kurtulması ve yaralanması nedeniyle "yaşayan şehit" mertebesinde değerlendirildiği için sembolik olarak asıldığını savunuyor. Ancak muhalif kaynaklar ve bazı dış analizler, bu durumun Hamaney’in hayatını kaybettiği ve ölümünün gizlendiği bir "geçiş dönemine" hazırlık olabileceğini iddia ediyor.
Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Ghalibaf, Hamaney’in zihinsel olarak aktif olduğunu ve ABD ile yürütülen nükleer müzakerelerde kararların onun görüşleri doğrultusunda alındığını söylese de, liderin sesli veya görüntülü bir mesaj yayınlamaması bölgedeki belirsizliği derinleştirmeye devam ediyor.
Diğer İçerikler
