Avrupa Birliği’nde son dönemde derinleşen göç tartışmaları, üye ülkelerin hem vatandaşlık politikalarını hem de sınır ve geri gönderme uygulamalarını daha sıkı hale getirmesine yol açıyor. Portekiz vatandaşlık için gerekli ikamet süresini uzatırken, Malta’nın yatırımla vatandaşlık programı sona erdi. Almanya ise hızlandırılmış vatandaşlık uygulamasından geri adım attı.
Vatandaşlık İçin Bekleme Süreleri Uzuyor
AB ülkelerinde vatandaşlığa kabul için gerekli ikamet süresi genel olarak 5 ila 10 yıl arasında değişirken, bazı ülkeler son bir yılda şartları daha da ağırlaştırdı.
Bu konuda en dikkat çekici değişikliklerden biri Portekiz’de yaşandı. 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle AB dışındaki ülkelerin vatandaşları için gerekli ikamet süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı. AB vatandaşları ile Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu (CPLP) vatandaşları için ise süre 7 yıl olarak belirlendi.
Almanya da 2024 yılında yürürlüğe koyduğu hızlandırılmış vatandaşlık uygulamasından geri adım attı. Üstün entegrasyon gösteren yabancılara 3 yılın ardından vatandaşlık başvurusu yapma hakkı tanıyan uygulama 30 Ekim 2025’te kaldırıldı. Böylece genel vatandaşlık süresi yeniden 5 yıl olarak uygulanmaya başladı.
AB’de “Altın Pasaport” Dönemi Sona Erdi
Malta’da ise değişiklik doğrudan yatırımla vatandaşlık uygulamasında gerçekleşti. Avrupa Birliği Adalet Divanı, 29 Nisan 2025’te Malta’nın yatırım karşılığında doğrudan vatandaşlık sağlayan programını AB hukukuna aykırı buldu.
Kıbrıs’ın benzer programını 2020’de sona erdirmesinin ardından Malta’daki uygulamanın da kapanmasıyla AB içerisinde yeni başvurulara açık doğrudan yatırımla vatandaşlık programı kalmadı.
Buna karşılık Fransa, İrlanda, Hollanda, İsveç, Bulgaristan ve Belçika’da 5 yıllık standart ikamet şartı korunurken Yunanistan’da 7 yıllık süre uygulanmaya devam ediyor.
Ceuta Krizi Avrupa’daki Göç Tartışmalarını Alevlendirdi
Vatandaşlık politikalarındaki sıkılaşmaya paralel olarak AB içerisinde düzensiz göç konusunda da daha sert tedbirler gündeme geliyor.
30 Temmuz’da 70 binden fazla düzensiz göçmenin İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya bir gün içerisinde giriş yapması, Avrupa’daki göç tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Yaşanan gelişmelerin ardından İtalya, İspanya ile hava ve deniz sınırlarında kontrolleri geçici olarak yeniden uygulamaya koyarken, Danimarka ve Finlandiya’dan İspanya’nın Schengen Bölgesi’ndeki durumunun gözden geçirilmesine yönelik çağrılar geldi.
Schengen Üzerindeki Baskı Artıyor
Göç krizinin etkileri AB’nin serbest dolaşım sistemi Schengen üzerinde de hissediliyor. Almanya, İspanya, İtalya, Danimarka, Avusturya, Hollanda, Polonya, Fransa ve İsveç’in yanı sıra Norveç de düzensiz göç veya terör tehdidi gibi gerekçelerle geçici iç sınır kontrolleri uygulayan ülkeler arasında bulunuyor.
Ağustos ayında düzenlenen olağanüstü toplantıda 22 hükümet, kamu düzeninin korunması ve göçmenlerin AB ülkeleri arasındaki ikincil hareketleriyle mücadele kapsamında gerekli önlemlerin değerlendirilmesini destekledi.
AB Dışında Geri Gönderme Merkezleri Gündemde
AB’nin yeni göç politikasındaki en tartışmalı adımlardan biri ise düzensiz göçmenlerin Birlik dışındaki üçüncü ülkelerde kurulacak merkezlere gönderilmesi planı oldu.
Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda’nın bu konuda ortak çalışmalar yürüttüğü ve Uganda ile Ruanda gibi ülkelerle görüşmeler gerçekleştirildiği belirtiliyor.
Ancak söz konusu merkezlerde kalan kişilerin hukuki statüsü, ne kadar süre tutulabilecekleri, insan hakları standartlarının nasıl denetleneceği ve hukuki sorumluluğun hangi devlete ait olacağı gibi konular tartışılmaya devam ediyor.
Kaynak: Euronews
Diğer İçerikler
