Cezayir Meclisi, Fransa’nın 1830-1962 yılları arasındaki sömürge döneminde işlenen fiillerin “devlet suçu” sayılmasına ilişkin yasa tasarısını oy birliğiyle kabul etti. Yasa, Fransa’dan resmi özür, tazminat ve yağmalanan malların iadesini talep ederken, sömürgeciliği öven yazı, konuşma ve yayınlara ağır cezalar öngörüyor.
Fransa merkezli Le Point dergisi, söz konusu yasayı “Erdoğan kazandı” ifadesiyle manşetine taşıdı. Dergi, bu adımın yalnızca tarihsel bir yüzleşme olmadığını, aynı zamanda bölgesel güç dengeleri ve uluslararası ilişkiler bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Le Point’e göre Cezayir’in kararı, Fransa ile Türkiye arasında uzun süredir devam eden nüfuz mücadelesiyle doğrudan bağlantılı. Haberde, Türkiye’nin son yıllarda Cezayir ile ekonomik ve kültürel ilişkilerini güçlendirerek bölgede etkisini artırdığı, bu süreçte “sömürgeciliğin mağdurlarının sesi” konumuna geldiği ifade edildi.
Dergi, Ankara’nın aktif rolü ve Cezayir’in talepleri nedeniyle Paris’in “belirli bir sıkışıklık” yaşadığını ve Mağrip’te dengelerin hızla değiştiğini yazdı.
Cezayir, Fransa’nın 1830’lara uzanan işgaline karşı 1 Kasım 1954’te bağımsızlık mücadelesini başlattı. Yaklaşık 1,5 milyon kişinin hayatını kaybettiği mücadele sonucunda ülke, 1962’de bağımsızlığını kazandı.
İnsan hakları örgütleri ve tarihçiler, Fransa’nın sömürge döneminde Cezayirlilere yönelik katliamlar gerçekleştirdiğini ve yüz binlerce kişinin tehcir edildiğini belirtiyor. Cezayir İnsan Hakları Savunma Birliği ise bu dönemde yaklaşık 10 milyon kişinin öldürüldüğünü kaydediyor.
Fransa, Afrika’daki sömürgeci tarihinin en kanlı örneklerinden biri olan Cezayir’de işlenen suçları bugüne kadar resmen tanımış değil. Cezayir’de her yıl 18 Şubat, sömürgeciliğe karşı verilen mücadelede hayatını kaybedenler anısına Ulusal Şehit Günü olarak anılıyor.
