Fransa Hızla Batışa Doğru Gidiyor: Yunanistan’dan Bile Daha Kötü Durumda Borçlanmada GSYH’ye Oran Yüzde 119’u Buldu

Fransa'nın kamu borcundaki yükseliş ve bütçe açığı, ülkenin borçlanma maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 5 seviyesine yaklaşarak Temmuz 2002'den bu yana en yüksek düzeye çıktı. Fransız tahvilleri ile Almanya'nın eşdeğer tahvilleri arasındaki getiri farkı ise 152 baz puana ulaşarak 2011-2012 euro bölgesi borç krizinden bu yana en yüksek seviyeyi gördü. 

Fransa'nın kamu borcu 2026'nın ikinci çeyreğinde 3,6 trilyon avroya yükselirken, borcun GSYH'ye oranı yüzde 119'a ulaştı. Ülkenin 2026 bütçe açığının ise GSYH'nin yüzde 5,4'ü seviyesinde olması bekleniyor. Avrupa Birliği kuralları bütçe açığının GSYH'nin yüzde 3'ünü aşmamasını öngörüyor. 

Maastricht Kriterleri'ne göre kamu borcunun GSYH'ye oranında yüzde 60 kritik eşik olarak kabul ediliyor. Bu seviyenin aşılması halinde AB'nin mali denetim ve uyarı mekanizmaları devreye giriyor. Fransa'nın yüzde 119'luk kamu borcu/GSYH oranı, söz konusu AB kriterinin yaklaşık iki katına ulaşmış durumda. Bütçe açığının yüzde 5'in üzerinde seyretmesi de borç stokunun azaltılmasını zorlaştırıyor. 

Başbakan Sébastien Lecornu hükümeti, 2027 bütçe taslağında yaklaşık 54 milyar avroluk harcama kesintisi ve ek gelir öngörüyor. Hükümet, bütçe açığını 2027'de yüzde 5'e indirmeyi hedeflerken, tasarrufların yaklaşık üçte ikisinin harcama kesintilerinden, üçte birinin ise vergi ve katkı artışlarından sağlanması planlanıyor. Emeklilik ve sağlık harcamalarında ayrı ayrı 6 milyar avroluk tasarruf öngörülüyor. 

Fransız Hazinesi'nin 2027'de yaklaşık 340 milyar avro borçlanması planlanıyor. Bu rakam, 2026'ya kıyasla 20 milyar avroluk artış anlamına geliyor. Ekonomistlerin mevcut projeksiyonlarına göre kamu borcunun 2027'de GSYH'nin yüzde 121'ine yükselmesi ve uzun vadede daha yüksek seviyelerde dengelenmesi bekleniyor. 

Ülkedeki siyasi belirsizlik de borç krizine ilişkin endişeleri artırıyor. Lecornu hükümetinin parlamentoda çoğunluğu bulunmuyor ve 2027 bütçe tasarısının ilk önemli sınavı, Ulusal Meclis'in 13 Ekim'de başlayacağı görüşmeler olacak. Bütçenin onaylanamaması halinde hükümetin kamu hizmetlerinin finansmanını sürdürmek için olağanüstü yasal düzenlemelere başvurması gerekebileceği belirtiliyor. 

Fransa'daki gelişmeler diğer Avrupa ülkelerinin tahvil piyasalarını da etkiliyor. Fransa'nın borçlanma maliyetlerindeki yükseliş sırasında İtalya ve Yunanistan'ın Almanya'ya kıyasla tahvil faiz farklarının da açıldığı bildirildi. 

Avrupa Merkez Bankası (ECB) açısından da gelişmeler enflasyonla mücadele ile tahvil piyasalarının istikrarı arasında bir denge oluşturuyor. ECB'nin, piyasalardaki gerekçesiz ve düzensiz bozulmalara karşı Transmission Protection Instrument (Aktarım Koruma Aracı) bulunuyor. Ancak bu mekanizma, ülkelerin borç sürdürülebilirliği ve mali politika kurallarına uyumu gibi şartlara bağlı bulunuyor. 

Fransa'nın borçlanma maliyetlerinin yükselmesi, kamu faiz ödemelerinin yanı sıra hanehalkı ve şirketlerin kredi maliyetleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Fransa'nın 2027'deki yüksek borçlanma ihtiyacı dikkate alındığında, faiz oranlarındaki artışın kamu bütçesine getirdiği yükün daha da yükselmesi bekleniyor. 

Kaynak: Euronews