ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirmek için bir askeri operasyonu düşündüğü, France24 tarafından yayımlanan haberde yer aldı. Bazıları bu planı hızlı bir zafer olarak görürken, uzmanlar bunun “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ABD ordusunun karşılaşacağı en riskli ve zor operasyonlardan biri” olabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD-İsrail savaşı İran’a karşı ikinci ayına girerken, Trump Amerikalılara mesajını Truth Social üzerinden iletti: “Fox News’i açın.”
France24’ün haberine göre, bu çağrıyı takip edenler, ultra-muhafazakar yorumcu Mark Levin’in Trump’a, İran’ın uranyum stoklarını zorla ele geçirmesi çağrısında bulunduğunu görebileceklerdi. Levin, “Uranyumu almak zorundayız. Eğer yok edilemezse, değiştirilmesi mümkün değilse, onu almalıyız” dedi.
The Wall Street Journal’ın aktardığına göre, Trump, Tahran’ın en yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirmek için ciddi şekilde bir askeri operasyon başlatmayı düşünüyor. France24’ün haberinde, Başkanın çevresindekilerin hızlı bir kara operasyonu fikrini Trump’a sunduğu ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Mart başında Kongre’ye, “İnsanlar gidip onu almak zorunda olacak” dediği vurgulandı.
Ulaşılamayan uranyum stokları
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), İran’ın 2025 Haziranındaki ABD-İsrail saldırılarından önce yaklaşık 440 kilogram, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğunu açıkladı. Tahran, nükleer programının yalnızca sivil amaçlarla sınırlı olduğunu savunuyor.
France24’e göre, Istituto Affari Internazionali düşünce kuruluşundan Orta Doğu nükleer politikası uzmanı Ludovica Castelli, “Bu ciddi bir miktar. Eğer silah derecesine – yüzde 90 – yükseltilirse, yaklaşık 10 nükleer silah için yeterli olur. Ama ne olduğu konusunda elimizde kesin bilgi yok” dedi.
Trump geçen yıl İran’ın nükleer tesislerinin “tamamen yok edildiğini” iddia etmişti. Ancak France24’ün aktardığı uydu fotoğrafları, en az bir kısmının Haziran 2025’te hava saldırılarının ulaşılamayacağı yeraltı tünellerine taşındığını gösteriyor.
Operasyonun riskleri
France24, uzman görüşlerine dayanarak bu tür bir operasyonun küçük bir özel kuvvet ekibiyle gerçekleştirilemeyeceğini, ciddi sayıda kara birliği ve diğer personel gerektireceğini belirtiyor. Emma Salisbury, “Böyle bir operasyonda kesinlikle kara birliklerine ihtiyaç olacak ve konuma bağlı olarak muhtemelen çok sayıda asker ve diğer personel gerekecek. Bu hızlı bir gir-çık operasyonu değil” dedi.
Christian Emery, operasyonun Trump için politik olarak cazip olduğunu vurguladı: “Bu nedenle İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumunun çoğunu, hatta hepsini ele geçirecek kısa bir kara operasyonu fikri Trump için son derece cazip. Bu ona, İran ile herhangi bir anlaşma yapmak zorunda kalmadan zafer ilan etme imkânı sağlar.”
Castelli, uranyumun taşıma ve işleme sırasında ciddi riskler oluşturduğunu belirtti: “Söz konusu madde, uranyum hekzaflorür, toksik ve yüzde 60 zenginleştirilmiş olması nedeniyle taşınması ve işlenmesi sırasında ek riskler oluşturuyor. Askerlerin özel koruyucu ekipmana ihtiyacı olacak ve herhangi bir konteyner zarar görürse tehlike ciddi şekilde artar.”
Jones ise operasyonun her iki tarafta da büyük kayıplara yol açabileceğini vurguladı.
Operasyon nasıl gerçekleşebilir?
France24’ün haberine göre, operasyonun birkaç aşamadan oluşması gerekiyor:
Salisbury, operasyonun günler sürebileceğini, haftalara yayılabileceğini ve riskin çok yüksek olduğunu belirtti. Jones, operasyonun “mutlak 10” seviyesinde riskli olduğunu söyledi.
Uzun vadeli etkiler
France24, uzmanların operasyon başarılı olsa bile, 440 kilogram uranyumun kaybının İran’ın gelecekte nükleer silah geliştirmesini engellemeyeceğini belirttiğini aktardı. Castelli, “İran’ın programı yalnızca tek bir stokla ilgili değil – bu birikmiş bilgi, altyapı ve kalan materyallerle ilgili. Bunlar var oldukça, programın gelecekte askeri amaçlarla kullanılma riski devam eder” dedi.
Diğer İçerikler
