Fortune dergisinde yayımlanan ve Nick Lichtenberg tarafından kaleme alınan “Ulusal borç 39 trilyon dolar değil. Bir ekonomiste göre aslında 100 trilyon dolar” başlıklı analizde, ABD’nin resmi borç rakamlarının ülkenin gerçek mali yükünü tam olarak yansıtmadığı öne sürüldü.
Penn Wharton Budget Model’in akademik direktörü ve maliye ekonomisti Kent Smetters’e göre, ABD’nin yaklaşık 39 trilyon dolar olarak açıklanan ulusal borcu, federal muhasebe ve bütçe kuralları nedeniyle devletin gerçek mali yükümlülüklerini tam olarak göstermiyor.
Smetters, resmi borç rakamları ile gerçek mali yük arasındaki farkın “açık (yasal) yükümlülükler” ile “örtük (bilanço dışı) yükümlülükler” arasındaki muhasebe ayrımından kaynaklandığını belirtti. Açık yükümlülükler, federal hükümetin yasal olarak geri ödemek zorunda olduğu Hazine borçlarını kapsarken; örtük yükümlülükler ise Sosyal Güvenlik ve Medicare gibi programlar kapsamında gelecekte yapılması beklenen ancak resmi kamu borcu hesaplamalarına dahil edilmeyen harcama taahhütlerini ifade ediyor.
Ekonomiste göre bu örtük yükümlülükler, açık borçların yaklaşık iki katı büyüklüğünde. Bu nedenle ABD’nin toplam borç yükü yalnızca resmi kamu borcu dikkate alındığında yaklaşık 39 trilyon dolar görünse de, uzun vadeli mali yükümlülükler hesaba katıldığında 100 trilyon dolara yakın bir seviyeye ulaşabiliyor.
Smetters ayrıca ABD hükümetinin mali durumunun özel sektör muhasebe standartlarına benzer kurallar çerçevesinde raporlanması halinde, borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranının mevcut yaklaşık yüzde 100 seviyesinden yüzde 300’e yaklaşacağını belirtti. Ona göre bu fark, federal bütçe kurallarının örtük yükümlülükleri resmi kamu borcu hesaplarının dışında bırakmasından kaynaklanıyor.
Analizde Sosyal Güvenlik sistemiyle ilgili değerlendirmelere de yer verildi. Smetters, sistemin sıklıkla “Ponzi şeması” olarak tanımlanmasına katılmadığını belirterek bunun yerine “kabuk oyunu” (shell game) benzetmesini kullandı. Ona göre bazı reform girişimleri, mali yükümlülükleri resmi kamu borcu kalemlerinden çıkararak bilanço dışı yükümlülükler kategorisine kaydırabiliyor.
Yazıda ayrıca ABD’de bütçe projeksiyonlarının hazırlanmasında kullanılan bazı yasal düzenlemelerin de borç tahminlerini etkilediği vurgulandı. 1985 tarihli Gramm-Rudman-Hollings Dengeli Bütçe Yasası kapsamında uygulanan bazı varsayımlar nedeniyle bütçe modellerinin kamu borcunun artışını olduğundan daha düşük gösterebildiği ifade edildi.
ABD Hazine Bakanlığı’nın Financial Report of the United States Government raporuna göre Sosyal Güvenlik ve Medicare programlarından kaynaklanan 75 yıllık finanse edilmemiş yükümlülüğün 73,2 trilyon dolar olduğu da analizde yer aldı.
Öte yandan Sosyal Güvenlik sistemini finanse eden fonun 2032 yılında tükenmesinin beklendiği ve bu durumda programın mevcut yasal düzenlemeler gereği ödemeleri yaklaşık yüzde 84 seviyesine düşürmek zorunda kalabileceği ifade edildi.
Smetters’e göre ABD ekonomisi kısa vadede bir çöküşün eşiğinde değil. Ancak uzun vadeli mali yükümlülüklerin resmi kamu borcu hesaplarında yer almaması, mali reformların hayata geçirilmesi için gerekli zamanın giderek daralmasına yol açıyor.
