Center for Strategic and International Studies (CSIS):
Düşünce kuruluşuna göre bu zirve, her iki lider için de bir iç siyasi güç gösterisi. Washington, Ortadoğu'daki savaşı bitirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için Pekin'in Tahran üzerindeki diplomatik ağırlığını kullanmak istiyor. Ticari cephede ise önceki mutabakatları denetleyecek ortak bir "Ticaret Kurulu" kurulması hedefleniyor. Çin tarafı ise Trump’ın gümrük tarifesi baskısını kırarak öngörülebilirlik kazanmayı ve Tayvan'a silah satışını kısıtlamayı öncelik olarak masada tutuyor.
The Wall Street Journal (WSJ):
Liderler arasındaki mektuplaşmalara dayanan kişisel diplomasinin zirvenin tonunu belirlediğini yazan gazete, her iki ismin de iç politikadaki dalgalanmalar nedeniyle "görünür bir zafer" peşinde olduğunu belirtti. ABD'de 100'ü aşkın milletvekilinin tutuklu aktivist Jimmy Lai için baskı yapmasına rağmen Trump'ın bu konuyu öncelik listesine almadığı vurgulandı. Öte yandan Pekin, Washington'dan Tayvan’ın bağımsızlığına sadece destek vermemesini değil, bu fikre "doğrudan karşı çıkmasını" talep ediyor.
CBS News:
Zirvenin iki saati aşan kapalı kapılar ardındaki bölümüne tamamen Tayvan meselesi yön verdi. Şi Cinping, bu konunun yanlış yönetilmesi durumunda iki nükleer gücün karşı karşıya geleceği uyarısını net şekilde yaptı. Elon Musk, Tim Cook ve Jensen Huang gibi teknoloji devlerinin de katıldığı zirvede, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Çinli yetkililere "İran’a verilecek herhangi bir askeri desteğin ikili ilişkilere geri dönülemez zararlar vereceğini" ilettiği aktarıldı.
Çin ve Asya Basınından "Kazan-Kazan" Mesajları
Xinhua:
Çin devlet haber ajansı, zirveyi ekonomik fayda ve "kazan-kazan" ilkesi üzerinden yorumladı. Şi Cinping’in önümüzdeki üç yıl için "yapıcı stratejik istikrar" vizyonunu öne çıkardığını belirten ajans, ticaret savaşlarının kazananı olmayacağı vurgusunu yineledi. Tayvan konusunda ise Şi'nin net uyarısı haberde geniş yer buldu: "Tayvan’ın bağımsızlığı ile boğazdaki barış, ateş ve su kadar bağdaşmaz bir ikilidir."
The Business Times:
Zirvenin yapay zekâ çipleri ve teknoloji ambargolarının gölgesinde ticari bir manevra alanı sunduğunu yazdı. Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın bizzat heyette yer alması, ABD'nin ihracat yasakları nedeniyle daralan çip pazarına nefes aldırma çabası olarak okundu. Gazete, Ortadoğu'daki İran savaşının yarattığı jeopolitik baskının masadaki iyimser havayı frenlediğini, Rubio’nun ise Asya’nın enerji güvenliği adına Çin’i Ortadoğu’da daha aktif rol almaya zorladığını belirtti.
Avrupa Medyasının "Geçici Ateşkes" ve Strateji Tahlilleri
İtalyan Uluslararası Siyasi Çalışmalar Enstitüsü (ISPI):
Zirveyi "dünyanın en tehlikeli ilişkisini yönetme girişimi" olarak tanımlayan enstitüye göre Trump, yaklaşan seçimler ve Ortadoğu krizi yüzünden iç kamuoyuna başarı sunmak zorunda olduğundan müzakere gücü sınırlıydı. Çin ise "İran'a silah sağlamama" taahhüdünü baştan vererek masaya avantajlı oturdu. Analistler, bu görüşmenin köklü bir çözümdense, teknoloji savaşları ortasında geçici bir "ateşkes zemini" olduğunu savunuyor.
TIME Dergisi:
Pekin’in dış politikasını "Önce Çin" doktrini üzerinden okuyan dergi, Çin’in küreselleşme risklerine karşı "Kontrollü Karşılıklı Bağımlılık" stratejisiyle ülkeyi ekonomik bir kaleye dönüştürdüğünü yazdı. Ortadoğu'daki savaşın Pekin'in dışa bağımlılığı azaltma kararlılığını artırdığını belirten TIME, Çin’in öngörülemez bir ABD yerine, sınırlarını bildiği "istikrarlı bir rakip" ile mücadele etmeyi kendi ulusal çıkarlarına daha uygun bulduğunu tahlil etti.
Diğer İçerikler
