Bağdat Ticaret Odası Sözcüsü ve ekonomi uzmanı Reşid es-Saadi, Irak televizyonu Alawla TV’de katıldığı programda, Türkiye ile Irak arasında krize dönüşen Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması müzakerelerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Irak Başbakanı’nın önümüzdeki ayın ortasında Washington’a yapacağı ziyarete işaret eden es-Saadi, “Bu ziyarete yaklaşık 100 kişilik bir ekonomi heyeti eşlik edecek. Irak’ın bu durumu, merkez hükümetin elini güçlendirmek için bir koz olarak kullanması gerekiyor.” dedi.
İki ülke arasında 1973 yılında imzalanan ve süresi dolmak üzere olan petrol boru hattı anlaşmasının geleceğine ilişkin konuşan es-Saadi, Türkiye’nin Bağdat’tan gelen uzatma talebine olumlu yanıt vermediğini öne sürdü.
Es-Saadi, Türkiye’nin bu tutumunu müzakerelerde baskı unsuru olarak kullandığını savunarak, “Irak, Türkiye’den anlaşmayı bir yıl daha uzatmasını talep etti ancak Türkiye bunu reddetti. Türkiye bu kartı, Irak hükümetine kendi isteklerini kabul ettirmek için bir baskı aracı olarak kullanıyor.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin müzakere masasına üç kritik şart getirdiğini iddia eden es-Saadi, ilk talebin petrol geçiş ücretleriyle ilgili olduğunu belirtti. Fişhabur üzerinden geçen hat için yeni maliyetlerin gündemde olduğunu söyleyen es-Saadi, Türkiye’nin varil başına ödenen geçiş ücretlerinde artış talep ettiğini aktardı.
İkinci talebin ise petrol tedarikine ilişkin olduğunu belirten es-Saadi, “Günlük 100 bin varil indirimli petrol istiyorlar.” dedi.
Es-Saadi’ye göre üçüncü ve en dikkat çekici talep ise Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde faaliyet gösteren yabancı petrol şirketlerinin alacaklarıyla ilgili oldu.
Bu konuda Türkiye’nin talebini eleştiren es-Saadi, “Türkiye, Irak Merkez Bankası’nın Kürdistan bölgesinde faaliyet gösteren yabancı petrol şirketlerinin alacaklarını ödemesini istiyor. Sizin bu konuyla ne ilginiz var?” ifadelerini kullandı.
Ankara’nın Erbil yönetimiyle yakın ilişkilerine de değinen es-Saadi, Türkiye’nin Kürdistan bölgesiyle ortak çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini savundu.
Es-Saadi, “Türkiye, merkez hükümetin aleyhine olacak şekilde Kürdistan bölgesiyle yakınlaşıyor. Çünkü Kürdistan bölgesiyle ortak çıkarları var. Türkiye ile sınırların korunması ve terör örgütü PKK’ya karşı atılacak adımlar konusunda Kürdistan bölgesinin üzerine düşeni yapması gerekiyor. Bu çok önemli bir konu.” dedi.
Türkiye ile Irak arasında 50 yılı aşkın süredir yürürlükte bulunan Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 itibarıyla sona erecek. Petrol akışı 2025 yılının sonlarında yeniden başlarken, taraflar arasında 2018 sonrası dönemi kapsayan ikinci bir tahkim dosyası ve ABD’de devam eden bir icra davası da bulunuyor.
Bağdat’ın en az bir yıllık uzatma talebine Ankara sıcak yaklaşmazken, taraflar yeni şartlar içeren bir anlaşma üzerinde müzakerelerini sürdürüyor.
Diğer İçerikler
