Avrupa Birliği ile ABD arasında Temmuz 2025’te imzalanan ticaret anlaşmasının geleceği, Washington’daki hukuki ve siyasi gelişmeler nedeniyle tartışmalı hale geldi. ABD Yüksek Mahkemesi’nin, Başkan Donald Trump tarafından dünya genelinde uygulamaya konulan gümrük vergilerinin büyük bölümünü yasa dışı ilan etmesi, anlaşma sürecini fiilen dondurdu.
Kararın hemen ardından Trump yönetimi, aralarında AB’nin de bulunduğu müttefik ülkelerden yapılan ithalata yüzde 10 oranında yeni gümrük vergileri getirildiğini açıkladı. Bu adım, anlaşmanın uygulanabilirliği konusunda Brüksel’de soru işaretlerine yol açtı.
AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, salı günü Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekillerine gönderdiği mektupta sürecin ilerletilmesi çağrısında bulundu. Sefcovic, Washington’daki belirsizliğe rağmen anlaşmanın onay sürecinin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Sefcovic açıklamasında, “Taahhütlerimizin uygulanması için süreci ilerletmeye devam etmemiz şart. Mart ayında genel kurulda yapılacak bir oylama, elbette ABD'den daha fazla netlik elde etmemiz koşuluyla, hedefimiz olmaya devam etmelidir.” dedi
Washington’dan “sadakat” güvencesi
Sefcovic ayrıca ABD’li muhataplarının cumartesi günü kendisini arayarak, AB’nin “anlaşmaya saygı göstermesi” halinde Washington’ın da anlaşmaya “sadık kalacağı” yönünde “güvence” verdiğini aktardı.
Anlaşma, Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında haftalar süren ticari gerilimin ardından Temmuz 2025’te imzalanmıştı. Ancak yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosu’nun onayı gerekiyor.
Euronews’un verdiği bilgilere göre Sefcovic, pazartesi günü AP müzakerecileriyle yaptığı toplantıda da milletvekillerine oylamaya devam edilmesi çağrısını yineledi. Komiser, AB’nin Washington’a Brüksel’in yükümlülüklerini yerine getirmediği yönünde bir gerekçe vermemesi gerektiğini savundu.
Brüksel’de birçok çevre tarafından “orantısız” olarak değerlendirilen anlaşma, ABD’nin AB mallarına uyguladığı yüzde 15’lik gümrük vergisini korurken, AB’nin ABD mallarına uyguladığı tarifeleri tamamen kaldırmasını öngörüyor. Ayrıca AB’nin ABD’ye yüz milyarlarca euroluk yatırım taahhüdünde bulunmasını içeriyor.
Yüksek Mahkeme kararının ve Washington’daki siyasi tepkilerin ardından Avrupa Komisyonu, Beyaz Saray’a anlaşmaya bağlı kalma çağrısı yaptı. Komisyon, Trump’ın açıkladığı yeni tarifelerin süresi ve kapsamına ilişkin netlik talep ediyor.
Avrupa Komisyonu Baş Sözcüsü Paula Pinho ise konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Geçen Temmuz ayındaki anlaşma kapsamında yer alan hususların geçerliliğini koruması gerekir” ifadelerini kullandı.
AB tarafı, Mart ayında yapılması planlanan oylama öncesinde Washington’dan gelecek açıklamaları beklerken, ticaret anlaşmasının akıbeti iki taraf arasındaki diplomatik ve hukuki temaslara bağlı görünüyor.
