Avrupa'dan Hürmüz Krizine “Kanal İstanbul” Çözümü

İsrail-İran savaşının beraberinde getirdiği Hürmüz krizi, başta Avrupa da dahil olmak üzere tüm dünyayı yeni ticaret yolu arayışına soktu. Söz konusu ticaret yolu pek çok ülkenin kamuoyu tarafından da merak ediliyor. Peki bu aranan yeni ticaret yolu nerede ve nasıl yapılacak?

2030 yılına kadar yaklaşık 12 milyar dolarlık bir gelire ulaşması beklenen Süveyş Kanalı, diğer ülkeleri de ekonomik ve jeopolitik kazanç için yapay su yolları inşa etmeye teşvik ediyor.

Türkiye, uzun zamandır planladığı ve hazırlık aşamasında yürüttüğü ve büyük çapta ses getiren “İstanbul Kanalı” için kolları sıvadı. Planlanan ticaret yolu, Karadeniz ve Marmara Denizi’ni birbirine bağlayacak ve küresel ticaret akışlarını yeniden yapılandıracak, geçiş ücretli bir denizcilik yolu oluşturmayı amaçlayan 20 milyar sterlinlik “İstanbul Kanalı” projesi. Avrupa, Süveyş Kanalı’na benzer bir deniz koridoru oluşturmaya odaklanmış durumda.

Odak İstanbul Boğazı’nda

İstanbul Boğazı’nda artan gemi trafiği ve büyüyen tanker geçişlerinin yarattığı riskler, alternatif bir su yolu ihtiyacını gündeme taşıyor. Yıllık gemi geçiş sayısının 100 yıl öncesine kıyasla 3-4 binden 45-50 bine çıkması, özellikle tehlikeli madde taşıyan gemiler nedeniyle İstanbul için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturuyor.

Boğaz’ın dar yapısı, keskin dönüşleri, güçlü akıntıları ve şehir içi deniz trafiğiyle çakışan yoğunluk, seyir emniyetini zorlaştırırken; büyük gemilerin geçiş için ortalama 14,5 saat beklemesi, bu sürenin bazı durumlarda günler hatta haftalarca uzaması dikkat çekiyor.

Bu tablo karşısında gündeme gelen Kanal İstanbul Projesi, Boğaz’daki yükü azaltmayı ve deniz trafiğini daha güvenli hale getirmeyi hedefliyor. Proje ile transit gemi geçişlerinin şehir içi ulaşım hatlarıyla kesişmesinin önlenmesi, kaza risklerinin düşürülmesi ve denizyolu ulaşımının artırılması amaçlanıyor.

Uzmanlara göre, mevcut istatistikler ve artan trafik yoğunluğu, alternatif bir geçiş koridorunun gerekliliğini destekleyen en önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Ayrıca proje, İstanbul Boğazı’nın tarihi ve kültürel yapısının korunması, yeni bir uluslararası su yolunun oluşturulması ve olası deprem riskine karşı modern, yatay mimariye dayalı yerleşim alanlarının geliştirilmesi gibi hedefler de içeriyor.