ABD’nin Avrupa’daki Patriot hava savunma kapasitesinin, İran savaşı nedeniyle mühimmatın Orta Doğu’ya kaydırılmasıyla ciddi biçimde zayıfladığı öne sürüldü.
Associated Press’e konuşan bir ABD savunma yetkilisi ile NATO temsilcisi, Avrupa’daki Patriot füze stoklarının uzun süreli bir saldırı dalgasını karşılayabilecek seviyede olmadığını belirtti. Yetkililer, özellikle ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşın mevcut açığın temel nedenini oluşturduğunu ifade etti.
Avrupa’daki mühimmatın bir bölümünün Orta Doğu’ya sevk edildiği, ABD kuvvetleri ile Körfez müttefiklerinin İran’ın füze ve insansız hava araçlarına karşı çok yüksek miktarda Patriot önleme füzesi kullandığı bildirildi.
Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) hesaplamalarına göre, ABD yaklaşık 2 bin 330 Patriot füzesinden 1500’e yakınını İran savaşı sırasında kullandı. Böylece toplam stokunun yaklaşık yüzde 65’ini altı aylık süreç içerisinde tüketmiş oldu.
ABD’li savunma yetkilisi, Rusya’nın Avrupa’daki bir askeri karargâha veya enerji tesisine yönelik sürekli saldırı başlatması halinde NATO’nun Ukrayna’nın yaşadığına benzer bir durumla karşılaşabileceğini belirtti. Yetkiliye göre Avrupa’daki mevcut Patriot mühimmatı uzun süreli bir saldırı dalgasını karşılamak için yeterli değil ve bazı bölgelerde tek bir füze tehdidine karşı dahi imkanlar sınırlı durumda.
Patriot stoklarındaki azalma yalnızca İran savaşıyla başlamadığı söyleniyor. Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde Ukrayna’ya yaklaşık 600 önleme füzesinin gönderildiği belirtiliyor. Ancak Londra merkezli RUSI uzmanı Ed Arnold, Ukrayna’ya yapılan sevkiyatların daha kontrollü ilerlediğini, Patriot stokları açısından asıl kırılma noktasının İran savaşı olduğunu değerlendirdi.
NATO ise Avrupa’daki Patriot mühimmatının kritik seviyenin altında bulunduğu iddiasını reddetti. NATO’nun üst düzey askeri sözcüsü Albay Martin O’Donnell, ittifakın hem kendi topraklarını savunabilecek hem de Ukrayna’ya mühimmat sağlamaya devam edebilecek kapasiteye sahip olduğunu savundu. Pentagon ise güvenlik gerekçesiyle mevcut füze stoklarına ilişkin bilgi vermedi.
Patriot mühimmatındaki sıkıntının yanında ABD ordusunun Avrupa’daki Taktik Füze Sistemi (ATACMS) stoklarında da darboğaz yaşadığı bildirildi. Avrupa ülkelerinin Taurus ve Storm Shadow gibi seyir füzelerine sahip olması nedeniyle taarruz mühimmatındaki durumun hava savunmasına kıyasla daha az kritik olduğu değerlendiriliyor.
Patriot açığını kapatmak amacıyla üretimin hızlandırılması planlanıyor. Bu yıl yaklaşık 600 füze üretilmesi beklenirken, yıllık üretim kapasitesinin 2030’dan itibaren 2 bine çıkarılması hedefleniyor. Almanya’da Avrupa’nın ilk Patriot füze üretim tesisinin eylül ayında açılması ve ilk teslimatların gelecek yıl başlaması planlanıyor.
Ancak yeni üretimin öncelikle Almanya, Hollanda, Romanya ve İspanya gibi daha önce sipariş veren ülkelere yönlendirilecek olması, kısa vadede mühimmat sıkıntısının tamamen çözülmesini zorlaştırıyor. RUSI uzmanı Arnold, Almanya gibi ülkelerin pahalı hava savunma sistemleri satın almalarına rağmen bunları kullanabilecek yeterli mühimmat bulamamasını “gülünç” bir durum olarak değerlendirdi.
Avrupa’da Patriot’a alternatif olarak Fransa ve İtalya tarafından geliştirilen SAMP/T NG sistemi öne çıkıyor. Ancak sistemin yeni versiyonunun henüz gerçek savaş koşullarında denenmediği, mevcut SAMP/T sisteminin ise Patriot’a kıyasla daha kısa menzile sahip olduğu belirtiliyor.
Rusya’nın NATO ülkelerine karşı Ukrayna’dakine benzer kesintisiz bir hava harekâtı başlatmasının kısa vadede düşük ihtimal olduğu değerlendirilse de mevcut tablo, Avrupa’nın hava savunma kapasitesinin uzun süreli bir çatışmaya ne ölçüde dayanabileceği konusunda soru işaretleri oluşturuyor.
Arnold, Ukrayna’nın Rus topraklarına yönelik saldırılarının Rus hava savunmasının da ciddi zafiyetleri bulunduğunu ortaya koyduğunu belirterek, “Rahatsız edici gerçek şu ki sahip olduğumuz muhtemelen en iyi hava savunması, Rusya’nın kendi sınırılıkları ve yetersizlikleridir” değerlendirmesinde bulundu.
Diğer İçerikler
