Fransa, değişen güvenlik dengeleri içinde Türkiye ile ilişkilerini yeniden şekillendirmeyi değerlendiriyor. Reuters’ın haberine göre Fransa’nın yıllardır siyasi nedenlerle engellediği Fransız-İtalyan SAMP/T hava savunma satışına artık açık; ancak görüşmeler erken aşamada.
Dört kaynağa göre bu değişim, Ankara'daki NATO Zirvesi öncesinde 25 Haziran'da yapılan zirvede Macron ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin görüşmesinin ardından geldi. Bir kaynak, daha önce açık bir isteksizlik bulunduğunu ancak şimdi bu tutumun değiştiğini belirtti. Fransız Cumhurbaşkanlığı ise bilgileri doğrulamadığını, haberde "önemli yanlışlıklar" olduğunu ancak bunları açıklamadığını söyledi. Meloni ile Erdoğan, konuyu 3 Temmuz'daki telefon görüşmesinde de ele aldı. Türk bir yetkili, sürecin 2020'den bu yana Doğu Akdeniz gerginlikleri ve AB yaptırımları nedeniyle ilerleyemediğini, ancak artık üç ülke arasında ilerleme yönünde siyasi irade bulunduğunu aktardı.
Bu değişim, NATO zirvesi öncesinde 25 Haziran’da yapılan Fransız-İtalyan zirvesinde Macron ve İtalya Başbakanı Meloni’nin görüşmesinin ardından geldi. Bir kaynağa göre önceden açık bir isteksizlik bulunurken, şimdi bu tutumun değiştiğini iddia etti. Fransız Cumhurbaşkanlığı ise konuyla alakalı bilgileri doğrulamazken “büyük yanlışlıklar” bulunduğunu söyledi. Erdoğan ve Meloni, 3 Temmuz’daki telefon görüşmelerinde konuyu ele aldı. Türk bir yetkili, sürecin 2020’den bu yana Doğu Akdeniz gerginlikleri ve AB yaptırımları nedeniyle ilerleyemediğini, ancak artık bu üç ülke arasında ilerleme yönünde istek olduğunu söyledi.
Kaynağa göre Fransa, satış öncesinde savunma anlaşmaları bulunan Yunanistan ve Kıbrıs'ı da yatıştırmak zorunda. Türk yetkililer yıllarca Fransa'yı projenin başlıca engeli olarak görürken, İtalya paylaşımdan yana tavır almıştı. Bu gelişme tek başına bir silah satışı değil; artık Fransa, Avrupa güvenliğinde Türkiye'yi kilit bir aktör olarak görüyor. Bunun arka planında ise Türkiye'nin Rusya ile ilişkilerinin soğuması var. Türkiye ve Rusya arasında devlet başkanları seviyesinde ziyaret en son 2023'te yapıldı, Ankara Moskova'ya yönelik yaptırımlara giderek uyum sağladı ve büyük gaz anlaşmalarını yenilemedi.
Eski Fransız Büyükelçi Gerard Araud, Türkiye'nin Ukrayna savaşını kimseyle karşı karşıya gelmeden yönetmesinin Paris'te takdir topladığını söyledi. Araud'a göre Fransa'da giderek yaygınlaşan görüş, ABD'nin müttefiklerinden uzaklaştığı yönünde; bu da Rusya baskısı karşısında Türkiye'yi kritik hale getiriyor. Suriye, Lübnan ve İran konularında da çıkarlar örtüşüyor. Savunma Bakanı Yaşar Güler'in SAMP/T ilgisini yinelemesinin yanı sıra, Fransız yetkili Alice Rufo'nun Ankara ziyareti anlaşma ihtimalini güçlendirdi. Ayrıca Fransız savunma şirketi Safran ile Baykar, drone teknolojilerinde ortak geliştirme için anlaşma imzaladı. Araud, çöken 114 milyar dolarlık Fransız-Alman FCAS projesine değinerek Türk silahlarının ucuz ve sağlam olduğunu vurguladı.
Fransız Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nden (IFRI) Dorothee Schmid gibi analistler kuşkucu; Fransa'nın Türkiye'yi otoriter ve çıkarcı bir güç politikası izleyen ülke olarak gördüğünü belirtiyor. Macron'un 2022'den beri Ankara'yı ziyaret etmemesi ve Yunanistan-Fransa savunma ortaklığı güvensizliği besliyor. Macron'un önümüzdeki nisanda görevi bırakacak olması da belirsizlik yaratıyor.
7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek kritik NATO Zirvesi SAMP/T hava savunma sistemi anlaşmasının kaderi için belirleyici olması bekleniyor.
Kaynak: Reuters, Middle East Eye
Diğer İçerikler
