CIA Direktörü John Ratcliffe’in Moskova’ya gerçekleştirdiği sürpriz ziyaret, Rusya ile NATO arasındaki gerilimin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Ziyaretin ardından özellikle Estonya, Letonya ve Litvanya’ya yönelik olası Rus hamleleri ve Moskova’nın NATO’nun 5. Madde kapsamındaki kolektif savunma taahhüdünü sınayıp sınamayacağı tartışılmaya başlandı.
ABD basınında yer alan haberlere göre Ratcliffe, Ukrayna’daki savaşın çıkmaza girdiği bir dönemde Moskova’nın NATO’yu sınama ihtimaline ilişkin istihbarat değerlendirmeleri üzerine Rusya’ya gitti. CIA Direktörü’nün Rus yetkilileri özellikle Baltık ülkelerine yönelik olası bir saldırının sonuçları konusunda uyardığı öne sürüldü.
ISW: Rusya NATO’nun 5. Maddesini Sınamaya Hazırlanıyor Olabilir
Washington merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Ratcliffe’in Moskova ziyaretinin niteliği ve zamanlamasının, ABD yönetiminin elindeki istihbaratı son derece hassas ve acil olarak değerlendirdiğine işaret ettiğini belirtti.
ISW, CIA Direktörü’nün mesajı doğrudan Moskova’ya götürmesinin Washington’daki kaygının boyutunu gösterdiğini savundu.
Enstitü değerlendirmesinde, “CIA Direktörü John Ratcliffe’in Moskova ziyareti, Rusya’nın NATO’nun 5. Maddesi kapsamındaki kolektif savunma ilkesini boşa çıkarmak amacıyla görece kısa vadede bir NATO üyesine karşı saldırgan bir eyleme hazırlanıyor olabileceğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte ISW, Baltık ülkelerinin çevresinde Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısından önce gerçekleştirdiğine benzer bir askerî yığınak bulunmadığının altını çizdi.
Geniş Çaplı İşgalden Çok Sınırlı Bir Operasyon İhtimali
ISW’ye göre Moskova’nın olası hamlesinin geniş çaplı bir kara harekâtından ziyade NATO’nun tepkisini ölçmeye yönelik sınırlı bir operasyon olması ihtimali bulunuyor.
Bunun küçük çaplı bir kara saldırısı, hava saldırısı, füze veya İHA operasyonu şeklinde gerçekleşebileceği değerlendirilirken, temel amacın geniş toprakları ele geçirmek yerine NATO üyelerinin 5. Maddeyi uygulama konusundaki siyasi iradesini sınamak olabileceği belirtiliyor.
Bu senaryoda Rusya’nın, Ukrayna savaşı öncesindeki gibi büyük ve kolaylıkla tespit edilebilecek bir askerî yığınak oluşturmasına ihtiyaç duymayabileceğine dikkat çekiliyor.
2021’de de CIA Direktörü Moskova’ya Gitmişti
Ratcliffe’in ziyareti, Kasım 2021’de dönemin CIA Direktörü William Burns’ün Moskova’ya gerçekleştirdiği ziyaretle de karşılaştırıldı.
Burns, Rusya’nın Ukrayna sınırına büyük miktarda asker ve askerî teçhizat yığdığı bir dönemde Moskova’ya giderek Rus yönetimine Washington’ın uyarılarını iletmişti. Bu ziyaretin üzerinden dört aydan kısa bir süre geçtikten sonra Rusya, Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısını başlatmıştı.
Bir Avrupalı askerî kaynak iki ziyaret arasındaki benzerliğe dikkat çekerken, “CIA direktörünün Moskova’ya gidip uyarıda bulunması iyi bir şey” ifadelerini kullandı ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in uyarıyı dikkate alacağı konusunda şüpheli olduğunu belirtti.
Baltık Ülkeleri: Tehdit Değerlendirmemiz Değişmedi
Ratcliffe’in ziyaretinin ardından Baltık ülkelerinden gelen açıklamalarda ise kamuoyundaki endişelerin azaltılmasına çalışıldı.
Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, Rusya kaynaklı provokasyon ihtimalinin ciddiye alınması gerektiğini ancak ülkesinin mevcut tehdit değerlendirmesinde herhangi bir değişiklik bulunmadığını söyledi.
Letonyalı yetkililer de konvansiyonel askerî tehdide ilişkin değerlendirmelerinin değişmediğini ve yakın vadede doğrudan Rus işgali riskini düşük gördüklerini bildirdi.
Estonya Başbakanı Kristen Michal de Baltık veya Kuzey Avrupa ülkelerine yönelik yakın bir konvansiyonel Rus saldırısı tehdidi görmediklerini ifade etti.
Diğer İçerikler
