ABD’nin Kışkırtmalarıyla Çin’e Soğuk Davranan Avrupa, Trump’ın Avrupa’yı da Hedef Alması Üzerine Çin’den Medet Beklemeye Başladı

ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesinin ardından gümrük tarifeleri, Grönland krizi ve ticaret anlaşmazlıkları üzerinden Batılı müttefiklerle yaşanan gerilimler, Avrupa’nın dış politika dengelerinde yeni bir kırılmaya yol açtı. Washington ile yaşanan sorunların derinleşmesi, Kanada, İngiltere ve Almanya’nın başını çektiği birçok Batılı ülkeyi Çin ile ilişkileri yeniden canlandırmaya yöneltti.

Trump yönetiminin sert ticaret politikaları ve müttefiklerine yönelik baskıcı tutumu, Avrupa başkentlerinde “ABD’ye aşırı bağımlılığın” sorgulanmasına neden olurken, Pekin ile temasların hız kazanması Batı-Çin ilişkilerinde yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, son haftalarda Çin ile ekonomik ve siyasi ilişkileri güçlendirmek isteyen Batılı liderleri kabul etti.

Kanada öncülük ediyor

Çin’i ziyaret eden ilk Batılı lider Kanada Başbakanı Mark Carney oldu. Washington ile ilişkilerde artan gerilim ortamında göreve gelen Carney, ABD dışındaki ülkelerle bağları güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak Pekin ile ilişkileri onarmaya yöneldi.

Dört günlük Pekin ziyaretinde Kanada, Çin elektrikli araçlarına uygulanan yüzde 100 gümrük vergisini düşürürken, karşılığında Kanada tarım ürünleri için daha düşük ithalat oranları konusunda anlaşmaya vardı. Bu adım, 2018’de üst düzey bir Çinli teknoloji yöneticisinin Kanada’da tutuklanmasıyla başlayan ve yıllar süren diplomatik krizin ardından önemli bir yumuşama olarak kayda geçti.

Carney’nin dönüşü sonrasında Trump, Kanada-Çin ticaret anlaşması nedeniyle Kanada’ya yüzde 100 ek vergi uygulamakla tehdit etti. Kanada Başbakanı ise bu açıklamayı “gözdağı” olarak nitelendirdi.

Londra-Pekin hattı yeniden açılıyor

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, sekiz yıl aradan sonra Çin’i ziyaret eden ilk İngiliz lider oldu. Güvenlik, Çin teknolojisi ve Hong Kong’daki protestolar gibi başlıklarda uzun süredir gergin seyreden ilişkiler, bu ziyaretle birlikte yeni bir çerçeveye taşındı.

Starmer ve Xi Jinping görüşmesinde stratejik ortaklık vurgusu yapılırken, Çin’in İskoç viskisine uyguladığı tarifeleri düşürmesi ve İngiliz turistler ile iş insanlarına 30 günlük vizesiz seyahat hakkı tanıması dikkat çekti. Trump ise İngiltere’nin Çin ile yakınlaşmasını “çok tehlikeli” olarak niteledi.

Avrupa’da temas trafiği hızlandı

İngiltere ziyaretinden kısa süre önce Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Çin Başbakanı ile görüşerek inşaat, enerji ve hayvan hastalıkları yönetimi alanlarında iş birliği anlaşmaları imzaladı. Helsinki yönetimi, bu temaslarda Ukrayna’da kalıcı barış çağrısı yaptıklarını ve insan hakları konularını gündeme getirdiklerini açıkladı.

Öte yandan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İrlanda Başbakanı Micheal Martin de son dönemde Çin’i ziyaret eden Batılı liderler arasında yer aldı.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in de önümüzdeki günlerde Pekin’e resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor. Merz’in, ticaret açığı, kritik minerallerde Çin’e bağımlılık ve sanayi tedarik zincirleri gibi konuları masaya taşıyarak ilişkileri yeniden tanımlamayı hedeflediği belirtiliyor.