ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu’ya destek vermekten kaçındı. Gazeteci Mark Halperin’e pazartesi günü verdiği röportajda İsrail seçimlerine ilişkin tutumunu açıklayan Vance, "Onu desteklediğimi veya ona karşı olduğumu söylemiyorum. İsrail seçimlerine karışmıyorum." dedi.
ABD’deki siyasi gündeme öncelik verdiğini belirten Vance, "Amerikalı adayları destekliyorum ve şu anki odak noktam ara seçimler." ifadelerini kullandı.
Vance, daha önce nisan ayında Macaristan’ın eski Başbakanı Viktor Orban’a destek açıklamıştı. Ancak Orban, seçimlerde rakibi Peter Magyar karşısında büyük farkla mağlup olmuştu.
Trump ve Netanyahu arasındaki yakın ilişki
ABD Başkanı Donald Trump, başkanlık dönemleri boyunca Netanyahu ve liderliğini yaptığı sağcı hükümetle yakın ilişkiler kurdu. İlk başkanlık döneminde ABD Büyükelçiliği’ni Kudüs’e taşıyan Trump, İsrail’in Golan Tepeleri üzerindeki egemenlik iddiasını tanıdı ve İran nükleer anlaşmasından çekildi. Trump yönetimi ayrıca İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasında normalleşme anlaşmalarının yapılmasına öncülük etti.
Ocak 2025’te yeniden göreve gelen Trump yönetimi, Gazze’deki savaş devam ederken İsrail’e silah satışını sürdürdü. Washington’ın İran’a karşı yürüttüğü askerî süreç ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yönelik baskıları da ABD’nin Orta Doğu politikasında tartışma yaratan gelişmeler arasında yer aldı.
Vance’in İsrail politikasına yönelik eleştirileri
2028 başkanlık seçimlerinin muhtemel adayları arasında gösterilen Vance, ABD’nin İsrail’e verdiği desteğin kapsamı konusunda Cumhuriyetçi Parti içindeki görüş ayrılıklarının öne çıkan isimlerinden biri olarak değerlendiriliyor. İran’a karşı yürütülen savaşın ekonomik sonuçları ve Amerikan tüketicileri üzerindeki maliyet baskısı da Washington’ın İsrail politikasına yönelik tartışmaları artırıyor.
ABD’nin İsrail’e desteğinin devam etmesi gerektiğini savunan Vance, Netanyahu hükümetinin bazı politikalarına yönelik eleştirel açıklamalarda da bulundu. Haziran ayında İsrail’in ateşkes planına karşı çıkması üzerine Vance, "Sahip olduğunuz her ulusal güvenlik sorununu sadece öldürerek çözemezsiniz." dedi.
Vance ayrıca Netanyahu hükümetini Trump’la karşı karşıya gelmemesi konusunda uyararak ABD başkanını İsrail’in elinde kalan "tek güçlü müttefik" olarak nitelendirdi.
Seçim öncesinde gözler anketlerde
Trump’ın Netanyahu’ya verdiği desteğin Likud Partisi’ne seçim sürecinde ne ölçüde katkı sağlayacağı belirsizliğini koruyor. Kamuoyu anketlerinde, Trump’ın Lübnan’daki İsrail operasyonlarını sınırlama girişimleri ve İran’la gerilimin daha fazla tırmanmasına karşı tutumu nedeniyle İsrail’de temkinli karşılandığı belirtiliyor.
Seçim öncesi anketlerde, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki Yaşar Partisi’nin Likud’un önünde olduğu aktarılıyor. Eisenkot, hükümeti kurabilmek amacıyla muhalefet partileri arasında bir blok oluşturmaya çalışacağını açıkladı.
Kaynak: Al Jazeera
