Leiden Üniversitesinin bünyesinde Prof. Gert Oostindie öncülüğünde yaklaşık 60 kişilik bir ekiple yürütülen kapsamlı araştırma, Hollanda Akademi Binası'nda düzenlenen törenle Kral Willem-Alexander'a sunuldu. 1600'lü yıllardan günümüze uzanan dönemi mercek altına alan beş kitaplık rapor, Orange-Nassau Hanedanı'nın sömürgeciliğe "inançla ve esaslı bir çekince taşımadan" dahil olduğunu belgeleriyle ortaya koydu.
Araştırmaya göre Kraliçe Wilhelmina dahil tüm krallar ve kraliçeler sömürgeciliği meşru ve Hollanda için hayati görürken, sömürge savaşlarını ve isyanların şiddetle bastırılmasını haklı kabul ettiler. Kral Willem I köleliğe itiraz etmezken, 19. yüzyılda hüküm süren Willem II ve Willem III de bu konuda farklı düşünmelerine rağmen köleliğin kaldırılmasını desteklemedi. Hanedan mensuplarında açıkça ırkçı ifadelere neredeyse hiç rastlanmazken, Avrupalı ve beyaz üstünlüğünü esas alan politikaların bizzat desteklendiği tespit edildi. Araştırmacılar, hanedanın sömürgecilikten özellikle 19. yüzyılda bugünkü değeriyle yaklaşık yarım milyar euro kazanç elde ettiğini kaydetti.
Kral Willem-Alexander'ın Değerlendirmeleri ve Tepkiler
Araştırma ekibinin başındaki isim Prof. Gert Oostindie, "Dönemin ruhu bir mazeret değil. Hanedan direnişten haberdardı ve farklı bir tutum takınarak örnek olabilirlerdi. Bu nedenle ortak sorumludurlar" değerlendirmesinde bulundu.
Raporu inceleyen Kral Willem-Alexander ise bulguların "üstü örtülmemiş, çarpıcı, acı ve yüzleştirici" olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: "Bu araştırma, fark yaratabilecek durumlarda kalıplara karşı duran bir liderliğin eksik olduğunu gösteriyor ve beni derinden etkiliyor. Geçmişi değiştiremem ancak bugüne ve geleceğe olumlu katkı sunmak için elimden geleni yapabilirim. Bu çalışmayı iyileşme, bağ kurma ve uzlaşma için ek bir teşvik olarak görüyorum." Kraliyet Sarayı, Kral'ın 2022'de başlattığı araştırmanın tasarımına veya içeriğine hiçbir şekilde müdahale etmediğini ve saray özel arşivlerindeki kaynaklara tam erişim sağlandığını vurguladı.