ABD, Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatındaki payını tarihi seviyelere taşıdı. Avrupa’nın toplam LNG ithalatının yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan ABD’nin payı, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması sonucu Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelen tedarikin kesintiye uğradığı dönemde nisan ayında yaklaşık yüzde 64’e kadar yükseldi.
Bu oran, Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana yaklaşık yüzde 20 arttı. Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa, Rus boru hattı gazının yerine büyük ölçüde ABD’den sevk edilen LNG’yi kullanmaya başladı.
ABD, LNG ve boru hattı gazı dahil olmak üzere Avrupa Birliği’nin toplam doğalgaz ithalatının yüzde 26’sını karşılıyor. Bu alanda Norveç’in ardından ikinci sırada yer alan ABD’nin önemi, Avrupa’nın kış öncesinde depolama tesislerini doldurma ihtiyacı nedeniyle daha da artıyor.
LNG’nin en büyük avantajlarından biri, doğalgazın yaklaşık eksi 160 santigrat dereceye kadar soğutularak sıvı hale getirilmesi ve petrol gibi tankerlerle dünyanın farklı bölgelerine taşınabilmesi. Böylece gaz sevkiyatı için boru hatlarına duyulan ihtiyaç ortadan kalkıyor ve Amerikan LNG’si Avrupa kıyılarına ulaştırılabiliyor.
Bloomberg’e göre büyük emtia piyasalarında toplam alımların yüzde 30 ila 40’ından fazlasının tek bir kaynağa bağlanması yaygın görülmezken, yüzde 60’ın üzerinde bir bağımlılık son derece nadir kabul ediliyor. Avrupa’nın tek bir kaynağa bu ölçüde bağımlı olduğu örnekler daha çok nadir toprak elementleri, galyum veya tungsten gibi ikincil metal piyasalarında görülüyor.
Avrupalı yetkililer de son dönemde bu bağımlılığa ilişkin kaygılarını daha açık şekilde dile getirmeye başladı. AB’nin rekabetten sorumlu baş yetkilisi Teresa Ribera, ocak ayında yaptığı açıklamada, “Rus gazına güvenemeyeceğimizi ve Amerikan gazına fazla bağımlı olmamaya dikkat etmemiz gerektiğini biliyoruz” ifadelerini kullandı.
AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen ise birkaç gün sonra, “Bir bağımlılığı başka bir bağımlılıkla değiştirme riskiyle karşı karşıyayız” dedi.
Buna karşın uzmanlar, LNG ticaretinde siyasi tercihlerden çok piyasa dinamiklerinin belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. New York’taki Küresel Enerji Politikası Merkezi’nde gaz uzmanı olan Anne-Sophie Corbeau, “ABD’den Avrupa’ya LNG geliyorsa, bunun nedeni İktisat 101’dir: Fiyat açısından bakıldığında, bu Amerikan üreticiler için en iyi varış noktasıdır” değerlendirmesinde bulundu.
ABD LNG’si hangi fiyatlardan satılıyor?
ABD’de doğalgazın referans fiyatı olarak kabul edilen Henry Hub göstergesi son dönemde milyon İngiliz termal birimi (MMBtu) başına yaklaşık 3 ila 3,2 dolar seviyesinde işlem görüyor. Buna karşılık Avrupa’nın referans doğalgaz piyasası olan TTF’de fiyatlar yaklaşık 13 dolar/MMBtu düzeyinde seyrediyor. Bu durum, Amerikan gazının sıvılaştırma ve nakliye maliyetleri eklense dahi Avrupa pazarına yönlendirilmesini ekonomik açıdan cazip hale getiriyor.
Piyasa uzmanlarına göre ABD’deki düşük üretim maliyetleri ile Avrupa’daki daha yüksek fiyatlar arasındaki fark, Amerikan LNG’sinin Avrupa’ya akışını teşvik eden temel unsur olarak öne çıkıyor. Son yıllarda Avrupa ile ABD arasındaki fiyat farkının korunması, LNG ihracatının da rekor seviyelere ulaşmasına katkı sağladı.
Bloomberg yazarına göre Avrupa açısından ideal senaryo, ABD LNG’sinin toplam ithalattaki payının daha güvenli seviyelere, yani yüzde 50’nin altına çekilmesi. Ancak mevcut siyasi ve piyasa koşulları bunun tersine işaret ediyor.
Avrupa Birliği’nin 2027’den itibaren Rus LNG’sini yasaklama kararı, Avrupa’nın ABD’den daha fazla enerji satın alma yönündeki taahhütleri ve Katar ile Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelecek tedarike ilişkin belirsizlikler, Amerikan LNG’sinin payının daha da yükselmesine neden olabilir.
Uzmanlar, mevcut eğilimin devam etmesi halinde Avrupa’nın LNG ihtiyacının yüzde 75’ten fazlasını gelecekte ABD’den karşılamak durumunda kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Diğer İçerikler
