Avrupa Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri arasında geçen yaz varılan tartışmalı ticaret anlaşmasının uygulanması için diplomatlar ve Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri salı gecesi geç saatlerde uzlaşmaya vardı.
“Turnberry Anlaşması” olarak anılan anlaşma, Avrupa’ya ithal edilen ABD sanayi ürünlerinin çoğunda gümrük vergilerini kaldırırken, AB mallarına uygulanan ABD gümrük vergilerini yüzde 15’e kadar çıkarıyor. Metin, AP milletvekilleri tarafından “dengesiz” olduğu gerekçesiyle eleştirilmişti.
Müzakereler, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Avrupalıların anlaşmayı 4 Temmuz’a kadar uygulamaması halinde AB otomobillerine yüzde 25 gümrük vergisi koymakla tehdit etmesinden iki hafta sonra tamamlandı. Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşma üzerinde geçen yaz İskoçya’nın Turnberry beldesinde mutabakata varmıştı.
Güney Kıbrıs Ticaret Bakanı Michael Damianos, “Avrupa Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın en büyük ve en bütünleşik ekonomik ilişkisini paylaşıyor. İstikrarlı, öngörülebilir ve dengeli bir transatlantik ortaklığın sürdürülmesi her iki tarafın da çıkarınadır” dedi. Damianos, “Bugün Avrupa Birliği taahhütlerini yerine getiriyor” ifadelerini kullandı.
AP milletvekilleri, Trump’ın yıl başında Grönland konusunda yaptığı tehditlerin ardından anlaşmayı birkaç hafta askıya almıştı. ABD Yüksek Mahkemesinin, Trump’ın yeniden göreve gelmesinden bu yana Beyaz Saray tarafından uygulanan bazı gümrük vergilerini yasa dışı ilan eden kararının ardından Washington’un yeni vergiler getirmesi de süreci yeniden tartışmaya açmıştı.
Amerikalılardan netlik talep eden AP milletvekilleri, Avrupa Komisyonunun ABD’nin anlaşmadaki taahhütlerine uyacağı ve gümrük vergilerini en fazla yüzde 15 ile sınırlandıracağı yönünde güvence vermesinin ardından AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten Güney Kıbrıs ile müzakerelere başlamayı kabul etti.
Bununla birlikte Brüksel’de, Trump yönetiminin gümrük tarifelerini siyasi baskı aracı olarak kullanmaya devam edebileceğine yönelik kaygılar sürüyor.
Trump’ın iki hafta önce AB otomobillerine yönelik tehditlerinin, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını eleştirmesinin ardından gündeme gelmesi dikkat çekti.
AB ile ABD arasında ayrıca Ukrayna politikası, Rus petrolüne yönelik yaptırım muafiyetleri ve NATO konusundaki görüş ayrılıkları da ilişkilerde gerilime neden olmaya devam ediyor.
AP milletvekilleri salı gecesi yapılan görüşmelerde, Washington’un onay vermediği ek hükümler getirerek anlaşmaya bazı koşullar eklemeye çalıştı.
Turnberry Anlaşması kapsamında AB, 2028 yılına kadar ABD’deki stratejik sektörlere 600 milyar dolar yatırım yapmayı ve 750 milyar dolar değerinde ABD enerji ürünü satın almayı da taahhüt etti.
