Özbekistan ile Azerbaycan arasındaki stratejik ve müttefiklik ilişkilerinde yeni bir döneme girildi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in iki günlük devlet ziyareti kapsamında Taşkent’te bir araya gelen iki ülkenin liderleri, Ebedî Dostluk Anlaşması’nı imzalarken ekonomik, ticari ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesi konusunda yeni hedefler belirledi.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile Aliyev, imza töreninden önce baş başa görüşme gerçekleştirdi. Liderler ayrıca, iki ülke arasındaki uzun vadeli iş birliğinin koordinasyonu amacıyla 2023 yılında devlet başkanları düzeyinde oluşturulan Yüksek Düzeyli Devletlerarası Konseyin üçüncü toplantısına başkanlık etti.
Özbekistan ile Azerbaycan, 2024 yılında imzaladıkları Müttefik İlişkiler Anlaşması ile ilişkilerini daha ileri bir seviyeye taşımıştı. Mirziyoyev, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada Azerbaycan’ı “güvenilir müttefikimiz, stratejik ortağımız ve kardeş ülkemiz” olarak nitelendirdi.
2030 İçin 1 Milyar Dolarlık Ticaret Hedefi
Görüşmelerin öne çıkan başlıklarından birini iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması oluşturdu. Taraflar, 2030 yılına kadar karşılıklı ticaret hacmini 1 milyar dolara çıkarma hedefi belirledi.
Aliyev, Taşkent ziyareti öncesinde Özbekistan’ın resmi haber ajansı UzA’ya yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında 795 milyon dolara ulaştığını ve bir önceki yıla göre üç kattan fazla arttığını belirtti.
2026 yılının ocak-mayıs döneminde ise karşılıklı ticaret hacminin 144 milyon dolara ulaştığı ve yıllık bazda yüzde 33 artış gösterdiği kaydedildi.
İki ülke, karşılıklı yatırımların artırılması amacıyla 2023 yılında 500 milyon dolar sermayeli Azerbaycan-Özbekistan Yatırım Şirketi’ni de kurmuştu. Şirket aracılığıyla her iki ülkede gerçekleştirilecek ortak projelerin finansmanının desteklenmesi hedefleniyor.
Bankacılıktan Madenciliğe Yeni Ortak Projeler
Mirziyoyev ve Aliyev’in görüşmeleri kapsamında Özbekistan’da Azerbaycan destekli çok sayıda yatırım projesi de başlatıldı veya hizmete açıldı.
Projelerin bankacılık, inşaat, eğitim, enerji, akaryakıt perakendeciliği, turizm, konut, madencilik ve tarım gibi geniş bir alanı kapsadığı belirtildi.
Bu kapsamda bir alçı fabrikası ve iki STEAM okulunun yanı sıra beş SOCAR akaryakıt istasyonunun kurulması ve gümüş içeren cevherlerin işlenmesine yönelik yeni bir tesisin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Mirziyoyev, söz konusu yatırımların enerji, jeoloji, kimya, inşaat, finans ve tarım alanlarını kapsayan daha geniş bir ortak yatırım portföyünün parçası olduğunu belirtti.
Azerbaycan Bankası Özbekistan Pazarına Girmeye Hazırlanıyor
İki ülke arasındaki ekonomik yakınlaşmanın bankacılık sektörüne de yansıması bekleniyor.
Azerbaycan'ın kamuya ait ABB bankasının, Özbekistan'daki Davr Bank'ın yüzde 51 hissesini satın almak üzere görüşmeler yürüttüğü belirtildi.
S&P Global verilerine göre 100 milyon doların üzerinde değere sahip olduğu belirtilen işlemin tamamlanması için düzenleyici kurumların onayı gerekiyor. Satın almanın gerçekleşmesi halinde Azerbaycanlı banka, Özbekistan bankacılık sektöründe doğrudan faaliyet göstermeye başlayacak.
Enerjide Ortak Arama ve Üretim Hazırlığı
Enerji alanındaki iş birliğinin de iki ülke ilişkilerinin önemli ayaklarından biri olması planlanıyor.
Aliyev, Azerbaycan ve Özbekistan'ın ortak petrol ve doğal gaz arama projelerinde son aşamaya yaklaştığını açıkladı. Arama çalışmalarından olumlu sonuç alınması halinde üretim kuyularının sondajına gelecek yıl başlanabileceğini belirtti.
5 Milyar Dolarlık Sea Breeze Uzbekistan Projesi
Özbekistan'daki Azerbaycan yatırımları arasında en büyük projelerden biri ise “Sea Breeze Uzbekistan” olarak öne çıkıyor.
Azerbaycanlı Agalarov Development tarafından Taşkent bölgesinin Bostanlık ilçesinde, Çarvak Baraj Gölü kıyısında kurulması planlanan turizm ve konut kompleksinin yıl boyunca faaliyet göstermesi öngörülüyor.
Özbek hükümetinin açıkladığı verilere göre 577 hektarlık alanda hayata geçirilmesi planlanan projenin toplam yatırım değerinin 5 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Projenin çevresel etkilerine ilişkin ocak ayında kamuya açık toplantı gerçekleştirilirken, Özbek yetkililer atık suların Çarvak Baraj Gölü'nün kıyı bölgesi dışına taşınarak arıtma tesislerine gönderileceğini açıkladı.
2027 FIFA U-20 Dünya Kupası'na Ortak Ev Sahipliği
Özbekistan ile Azerbaycan arasındaki yakınlaşma yalnızca ekonomi ve enerji alanlarıyla sınırlı kalmayacak. İki ülke, 2027 FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası'na ortaklaşa ev sahipliği yapacak.
Ebedî Dostluk Anlaşması'nın imzalanması, yeni yatırım projelerinin devreye alınması ve 2030 yılı için belirlenen ticaret hedefiyle birlikte Taşkent ve Bakü yönetimleri, siyasi müttefikliklerini ekonomik ve stratejik ortaklıklarla daha da güçlendirmeyi hedefliyor.
Diğer İçerikler
