NATO ve Danimarka’dan Arktik Hamlesi: Grönland Sonrası Güvenlik Önlemleri Artırılıyor

NATO ile Danimarka, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı “alma” yönündeki açıklamalarından geri adım atmasının ardından Arktik bölgesinde güvenliği artırma konusunda mutabakata vardı. İttifak, ABD, Danimarka ve Grönland’ın, Rusya ve Çin’in bölgede kalıcı bir “dayanak noktası” kazanmasını engellemeye yönelik çabaları yoğunlaştırmak üzere müzakerelere başlayacağını duyurdu.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, cuma günü Brüksel’de gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından Arktik güvenliğinin ittifakın öncelikleri arasında yer alması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı. Rutte, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Tüm NATO’nun güvenliğini sağlamak için birlikte çalışıyoruz ve Arktik’te caydırıcılık ile savunmayı güçlendirmek amacıyla iş birliğimizi geliştireceğiz” ifadelerini kullandı.

Frederiksen de yaptığı paylaşımda, NATO’nun Arktik’teki angajmanını artırması gerektiğini belirterek, “Arktik’te savunma ve güvenlik yalnızca bölge ülkelerini değil, tüm ittifakı ilgilendiren konulardır” değerlendirmesinde bulundu.

Trump sonrası yeni güvenlik gündemi

Görüşme, Trump’ın çarşamba günü Rutte ile bir çerçeve anlaşmaya vardığını ve Danimarka’dan özerk statüye sahip Grönland’ı alma yönündeki taleplerinin ardından bu anlaşmadan memnuniyet duyduğunu açıklamasının hemen ardından gerçekleşti. Trump, Grönland’ın kontrolünü ele geçirme ve kendisini engelleyen NATO müttefiklerine gümrük tarifeleri uygulama yönündeki tehditlerinden geri adım atsa da, adanın statüsüne ilişkin temel talebinde somut bir ilerleme sağlayamadı.

Mutabakatın ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmazken, yetkililer NATO’nun Arktik bölgesinde güvenliği artırmasının yeni planın önemli bir parçası olduğunu ifade ediyor. Frederiksen, perşembe günü yaptığı açıklamada, NATO müttefiklerinin Grönland çevresi de dâhil olmak üzere Arktik’te “kalıcı bir varlık” oluşturulması ihtiyacı konusunda uzlaştığını belirtmişti.

İttifak içinde Arktik’te yeni bir NATO misyonu kurulması fikri gündeme gelse de, askeri komutanlar şu aşamada somut bir operasyonel planlamanın henüz başlatılmadığını vurguluyor.

1951 anlaşması yeniden masada

Rutte’nin Trump ile yaptığı temaslara aşina olan yetkililere göre, Danimarka ile ABD, Grönland’daki Amerikan askeri varlığını düzenleyen 1951 tarihli savunma anlaşmasını yeniden müzakere etmeyi değerlendiriyor. Bu adım, Washington’un ada üzerindeki askeri konuşlanmasını artırmasına ve Trump yönetiminin planladığı “Altın Kubbe” füze savunma sisteminin bazı unsurlarının Grönland’a konuşlandırılmasına imkân sağlayabilir.

Rusya ve Çin’e karşı ortak duruş

NATO ayrıca ABD, Danimarka ve Grönland’ın, Rusya ve Çin’in Arktik’te askeri ve stratejik varlık oluşturma girişimlerine karşı ortak bir tutum geliştirmek amacıyla müzakereler yürüteceğini açıkladı. Trump, Moskova ve Pekin kaynaklı tehditleri, Grönland’ın kontrolüne ilişkin taleplerinin temel gerekçesi olarak öne sürmüştü.