Nisan ayındaki seçimlerden tarihi bir zaferle çıkan Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri ve yeni Başbakan Péter Magyar, parlamentoda yaptığı konuşmada anayasa değişikliğinin sadece bir başlangıç olduğunu vurguladı:
"Geçmiş dönemin adaletsizliğini koruyan bu anayasaya dokunmamak, değişim isteyen Macar ulusuna ve bize bu yetkiyi veren halkımıza açıkça ihanet etmek olurdu."
Hükümetin sunduğu anayasa değişikliği paketi, 199 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada 139 kabul ve 6 ret oyuyla ezici bir çoğunlukla kabul edildi. Muhalefete düşen eski Başbakan Orban liderliğindeki Macar Yurttaş Birliği (Fidesz) ve Hristiyan Demokrat Halk Partisi (KDNP) milletvekilleri ise oylamayı protesto ederek oturumu tamamen boykot etti.
Cumhurbaşkanı Sulyok İçin Yolun Sonu
Kabul edilen yeni anayasal düzenlemede, Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok'un görev süresinin, toplumun kendisine duyduğu "ciddi güven kaybı" nedeniyle erkenden sona erdirileceği açıkça belirtildi.
Başbakan Magyar, Cumhurbaşkanı Sulyok’un bu anayasa değişikliğini beş gün içinde imzalamak zorunda olduğunu, aksi takdirde parlamento tarafından doğrudan görevden alma sürecinin başlatılacağını ilan etti. Anayasa değişikliğinin resmen yürürlüğe girmesinin ardından, Macaristan parlamentosunun en geç 30 gün içinde yeni cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor.
Yargı ve Yasama Organlarına Radikal Sınırlandırmalar
Yeni anayasa paketi yalnızca cumhurbaşkanının görevden alınmasıyla sınırlı kalmayıp, devletin diğer kilit organlarında da köklü değişiklikler öngörüyor. Reform kapsamında, yargı bağımsızlığını yeniden tesis etmek amacıyla Anayasa Mahkemesi üyeleri için 70 yaş sınırı geri getirildi. Bu düzenleme doğrultusunda, Orban'a yakınlığıyla bilinen Anayasa Mahkemesi Başkanı ve eski Başsavcı Péter Polt ile 70 yaşını aşmış diğer üç yüksek yargıcın görevleri, yasanın yürürlüğe girmesinden iki ay sonra otomatik olarak son bulacak.
Yasama organında tekelleşmeyi ve profesyonel siyasetçiliği engellemek amacıyla milletvekilleri için de en fazla 12 yıllık görev süresi sınırı getirildi. Buna göre, üç dönem veya toplamda 12 yıl boyunca milletvekilliği yapmış olan isimler, bir sonraki parlamento seçimlerinde yeniden aday olamayacaklar. Bu madde, özellikle Fidesz döneminde uzun yıllar Meclis'te kalan pek çok ismin siyasi geleceğini doğrudan etkileyecek.
Seçimlerden Reform Sürecine Macaristan'da Yeni Dönem
Macaristan siyasetinde deprem etkisi yaratan bu süreç, 12 Nisan'da yapılan genel seçimlerde Péter Magyar liderliğindeki Tisza partisinin büyük bir farkla sandıktan birinci çıkmasıyla başladı. Parlamentoda 141 sandalye kazanarak tek başına anayasa değişikliği yapabilecek nitelikli çoğunluğa ulaşan Magyar, 9 Mayıs'ta yemin ederek resmen başbakanlık görevine başlamıştı.
Görevi devralır devralmaz Cumhurbaşkanı Sulyok'u istifaya davet eden ancak ret yanıtı alan Magyar, 5 Temmuz'da bu tasfiye planını içeren anayasa değişikliği teklifini Meclis'e sunmuştu. Bu süreçte Fidesz yanlıları Budapeşte'de gösteriler düzenlerken, Cumhurbaşkanı Sulyok ise düzenlemenin demokratik ilkelere uygunluğunun denetlenmesi için Venedik Komisyonu ve Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuştu. Ancak parlamentodaki Tisza çoğunluğu, bu hamlelerin reform sürecini durdurmasına izin vermedi.
Kaynak: Macaristan'da anayasa değişikliği kabul edildi! Cumhurbaşkanı görevden alınacak - Haber 7 DÜNYA
Diğer İçerikler
