Diplomatik kaynaklara göre, New York'ta Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde düzenlenen özel oturumda, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han'ın görevden alınmasına ilişkin gizli oylama yapıldı.
125 üye ülkeden oluşan UCM Taraf Devletler Meclisi'nde gerçekleştirilen oylamada, 82 ülke Han'ın görevden alınması yönünde oy kullandı. Karara 13 ülke karşı çıkarken, 15 ülke çekimser kaldı.
Gizli oylamada 82 taraf devletin oyuyla oluşan mutlak çoğunlukla alınan kararda, Kerim Han'ın "ciddi suistimal ve görev ihlali" işlediğinin belirlendiği ve kendisinin Roma Statüsü'nün 46'ncı maddesi uyarınca görevden alındığı ifade edildi.
Uluslararası Ceza Mahkemesi Taraf Devletler Meclisi'nden (ASP) yapılan açıklamada, Meclis Başkanlığının, sürece taraf olan herkesin mahremiyetine ve haklarına gereken saygının gösterilmesi çağrısını sürdürdüğü kaydedildi.
Roma Statüsü uyarınca Başsavcının görevden alınması için mutlak çoğunluk olan 63 ülkenin oyu gerekiyor.
UCM tarihinde bir ilk
Kerim Han, UCM'nin 2002'deki kuruluşundan bu yana görevden alınan ilk başsavcı oldu.
Han, iki yılı aşkın süredir kendisine yönelik cinsel istismar iddialarıyla gündemdeydi.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden yapılan açıklamada da Han'ın Mayıs 2025'te izne ayrılmasından ve 8 Haziran 2026'daki askıya alınmasından bu yana olduğu gibi Savcılık Ofisi'nin yönetiminin başsavcı yardımcıları tarafından sürdürüleceği bildirildi.
Açıklamada, UCM'nin bu süreç boyunca personelin profesyonelliği sayesinde görev ve faaliyetlerini sürdürdüğüne işaret edilerek, mahkemenin mağdurlar için hesap verebilirliği ve adaleti sağlama taahhüdünü koruduğu vurgulandı.
Netanyahu ve Gallant hakkında tutuklama emri talebinde bulunmuştu
Kerim Han, Mayıs 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri talebinde bulunmuş, ardından kendisine yönelik cinsel taciz iddialarının ortaya atılmasının ardından Mayıs 2025'te gönüllü olarak izne ayrılmıştı.
Mart ayında UCM tarafından görevlendirilen üç yargıçtan oluşan bağımsız heyet, BM soruşturmasının Han hakkında "görevi suistimal veya ihlal tespit etmediği" sonucuna vardığını açıklamıştı.
Buna rağmen UCM Taraf Devletler Meclisi Bürosu, 8 Haziran'daki toplantısında Han'ın görevinin akıbetini belirlemek üzere 125 taraf devletten oluşan Meclisin 24 Temmuz'da özel oturum yapacağını ve başsavcı hakkındaki disiplin işlemlerinin nitelikli çoğunlukla karara bağlanacağını duyurmuştu.
UCM'nin 21 üyeden oluşan yürütme organı ASP Bürosu da haziran ayında, BM İç Denetim Ofisi'nin (OIOS) soruşturma raporu, bağımsız hukukçulardan oluşan panelin görüşü ve yazılı beyanlar doğrultusunda Han'ın görevini "ağır şekilde suistimal" ettiği yönünde karar alarak başsavcıyı geçici olarak görevden uzaklaştırmıştı.
Han'ın avukatları ise kendisine yapılan oylamada savunma yapma ve akreditasyon hakkı tanınmadığını, sürecin hukuka aykırı, usul yönünden adil olmayan ve delillerle desteklenmeyen bir şekilde yürütüldüğünü öne sürdü.
Şubat 2021'de ikinci tur oylamada 72 oy alarak UCM Başsavcılığına seçilen Kerim Han, 16 Haziran 2021'de yemin ederek UCM'nin üçüncü başsavcısı olarak görevine başlamıştı.
Görevden alma kararının kesinleşmesiyle birlikte UCM'de yeni başsavcı seçim süreci resmen başladı.
