Fransa’da Hükümetin Vaatlerine Rağmen Belirsizlik Sürüyor, Protestolar Artarak Devam Ediyor

Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim sistemindeki sorunlara karşı başlattığı protestolar ülke genelinde yayılmayı sürdürüyor. Koridorlarda personel eksikliği, fare sorunu ve üniversiteye kabul sürecindeki belirsizliklere tepki gösteren öğrenciler, sorunların çözülmesi için bir talep listesi hazırladı.

Başbakan Sébastien Lecornu, hükümetin öğrenci taleplerine ekim ayının sonuna kadar yanıt vereceğini duyurdu. Ancak hükümetin vaatlerinin protestoları sona erdirip erdiremeyeceği henüz netlik kazanmadı.

Lecornu, gelecek eğitim-öğretim yılından önce ders programlarının ve bağımsız çalışma koşullarının iyileştirilmesi konusunun ele alınmasını istedi. Bu kapsamda devlet okullarının personeli, öğrenci temsilcileri ve yerel ulaşım yetkililerinin de değerlendirme sürecine katılması planlanıyor. Başbakan ayrıca ders programlarının hazırlanmasında kullanılan yazılımların geliştirilmesi için yapay zekâdan yararlanılmasını teşvik etti.

Devlet okullarındaki ders programlarının yeniden düzenlenmesine ilişkin bir vatandaşlar kongresi tarafından geçen yıl kasım ayında hükümete sunulan önerinin ise şimdiye kadar dikkate alınmadığı belirtiliyor.

Parcoursup sistemine yönelik eleştiriler

Protestocuların öne çıkan taleplerinden biri, Fransa’da yükseköğretim kurumlarına başvuruda kullanılan ulusal çevrim içi platform Parcoursup’ın daha şeffaf hâle getirilmesi. Birleşik Krallık’taki UCAS sistemine benzetilen platform, lise son sınıf öğrencilerinin üniversite bölümlerine ve diğer eğitim programlarına başvurmasını sağlıyor.

Öğrenciler, sistemdeki değerlendirme süreçlerinin yeterince şeffaf olmadığını ve kabul kararlarının keyfî biçimde verildiği izlenimi oluşturduğunu savunuyor. Her üniversite bölümü, adayları kendi yerel algoritmaları ve değerlendirme ölçütleri doğrultusunda sıralarken öğrenciler başvurularının neden reddedildiğini veya kararların nasıl alındığını göremediklerini belirtiyor.

Birçok öğrenci, saatlerce emek vererek hazırladıkları motivasyon mektuplarının dahi okunmadığından şüpheleniyor.

Sosyokültürel eşitsizlik tartışması

Parcoursup’a yönelik eleştiriler yalnızca kararların şeffaflığıyla sınırlı kalmıyor. Öğrenciler, sistemin sosyokültürel eşitsizliklerin devam etmesine de katkıda bulunduğunu savunuyor.

Şubat 2026’da yayımlanan bir raporda, Parcoursup sisteminin sosyokültürel eşitsizliklerin sürmesine katkıda bulunduğu sonucuna varıldı. Raporda öne çıkan sorunlardan biri, üniversite bölümlerinin başvuru yapan öğrencinin hangi liseye gittiğini görebilmesi. Bu durumun daha az prestijli okullardan veya daha yoksul bölgelerden gelen öğrencileri dezavantajlı duruma düşürebildiği belirtiliyor.

Söz konusu sorunların giderilmesi amacıyla raporda 51 öneriye yer verildi. Öneriler arasında motivasyon mektuplarının kaldırılması, öğrencilerin okul bilgilerinin gizlenmesi ve üniversitelerin kullandığı yerel algoritmaların paylaşılması bulunuyor.

Hükümetten şeffaflık sözü

Başbakan Lecornu, Parcoursup sisteminin daha şeffaf hâle getirileceğini vaat etti. Plan kapsamında öğrencilere üniversite bölümlerinin notları ve uzmanlık derslerini nasıl değerlendirdiği, adayları hangi ölçütlere göre sıraladığı ve kabul ya da ret kararlarının hangi gerekçelere dayandığı konusunda açık bilgi verilmesi öngörülüyor.

Bakanlar Édouard Geffray ve Philippe Baptiste’ye, ocak ayında başlayacak 2027 yılı üniversiteye kabul dönemi için değişiklik önerilerini ekim ayının sonuna kadar sunmaları yönünde süre verildi.

Öğrencilerin diğer talepleri

Öğrencilerin talepleri üniversiteye kabul sistemi ve eğitim koşullarıyla sınırlı değil. Protestocular, maddi destek sağlanmasını ve öğrenci yemeklerinin ücretinin en fazla 1 avro ile sınırlandırılmasını istiyor.

Ayrıca öğrenciler, protestolar sırasında yaygınlaştığını belirttikleri polis şiddetinin sona erdirilmesini talep ediyor.

Hükümetin ekim ayının sonuna kadar açıklaması beklenen yanıtı, öğrencilerin taleplerine nasıl karşılık verileceğini ortaya koyacak. Ancak eğitim sistemindeki sorunlara ilişkin vaatlerin protestoları sona erdirmeye yeterli olup olmayacağı henüz belirsizliğini koruyor.