Çocukların Suça Bulaşmasının Artışı Üzerine İsveç Cezai Ehliyet Yaşını 13’e İndiriyor

İsveç hükümeti, son dönemde çocukların suç örgütleri tarafından istismar edilmesindeki artışı önlemek için cezai ehliyet yaşını 15’ten 13’e düşürme planını gündeme aldı. Plan, özellikle cinayet, cinayete teşebbüs, ağır tecavüz, ağır silahlı suçlar ve bombalı saldırılar gibi en ciddi suçlar için geçerli olacak.

İsveç Adalet Bakanı Gunnar Strömmer, hükümetin bu öneriyi “ülke çapında suç çetelerinin gençleri kullanmasını engellemek” amacıyla sunduğunu belirtti ve mevcut durumda ülkenin “acil bir durumla karşı karşıya olduğunu” vurguladı. Yeni yasa tasarısına göre, örneğin 13 yaşındaki bir çocuk cinayet işlemişse 1–3 yıl kadar hapis cezası alabilecek; yaş 14 olduğunda ise ceza 3–4 yıl arasında değişebilecek.

Hükümet yetkilileri, bu değişikliğin çocukların suça yönlendirilmesini durdurmak ve ağır suçlarda caydırıcılığı artırmak için gerekli olduğunu savunuyor. Yeni düzenlemenin 3 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor ve şu an için beş yıllık bir deneme dönemini kapsayacak.

Tepkiler ve Tartışma

Bu yaklaşım hem iç hem uluslararası çevrelerde tartışma yaratıyor. Birçok çocuk hakları savunucusu, cezaehliyet yaşının düşürülmesinin daha genç bireylerin hapse atılmasını ve rehabilitasyon yerine uzaklaştırılmasını tetikleyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. İsveç Ceza ve Denetim Hizmetleri de benzer şekilde, kurumun 13–14 yaşındaki çocukları barındıracak yeterli altyapı ve uzmanlığa sahip olmadığını belirterek eleştirilerini dile getirdi.

Yine eleştiriler arasında, bu tür bir değişikliğin suç çetelerinin daha küçük yaşlardaki çocukları kullanmasını teşvik edebileceği yönündeki endişeler de var. Bazı uzmanlar, çocukları daha genç yaşta cezai sistemin içine çekmenin toplumsal ve bireysel sonuçlarının olumsuz olabileceğini savunuyor.

Gerekçe: Çeteler ve Suçlardaki Artış

Hükümetin bu düzenleme teklifini savunmasının arkasında, son yıllarda suç çetelerinin gençleri silahlı şiddet eylemlerine ve ciddi suçlara dahil etme eğilimindeki artış yer alıyor. Yetkililer, mevcut cezai ehliyet yaşının altındaki çocukların ciddi suçlarda ağır yaptırımlarla karşılaşmamasının, örgütler tarafından bir avantaj olarak kullanıldığını düşünüyorlar.