Kazakistan, Avrasya'nın önde gelen lojistik merkezlerinden biri olma hedefi doğrultusunda ulaşım altyapısına yönelik yatırımlarını hızlandırdı.
Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 3 Ağustos'ta yaklaşık 800 kilometre uzunluğundaki Beineu-Saksaulsk otoyolunun inşasını resmen başlattı. Tokayev, projenin 2029 yılına kadar tamamlanması talimatını verirken, güzergâhın “Aral-Hazar Otoyolu” olarak adlandırılmasını önerdi.
Yeni yol, Aral Denizi yakınlarındaki Saksaulsk'tan başlayarak batıda Beineu'ya ve buradan Kazakistan'ın Hazar Denizi kıyısındaki Aktau ve Kuryk limanlarına ulaşan ulaşım ağına bağlanacak.
Avrupa-Çin hattını 1000 kilometre kısaltacak
Projenin en önemli özelliklerinden biri, Kazakistan'ın mevcut doğu-batı ulaşım koridorlarıyla Hazar limanları arasında daha doğrudan bir bağlantı oluşturması olacak.
Kazak hükümetinin hesaplamalarına göre yeni güzergâh, Avrupa ile Çin arasındaki bazı karayolu taşımacılığı rotalarını yaklaşık 1000 kilometre kısaltabilecek ve yolculuk süresinden üç güne kadar tasarruf sağlayabilecek.
Saksaulsk, proje tamamlandığında üç önemli güzergâhın kesişme noktalarından biri haline gelecek. Buradan güneydoğuya uzanan Kızılorda yolu Batı Avrupa-Batı Çin otoyoluna, kuzeybatıya ilerleyen Ulgaysyn güzergâhı Aktöbe'ye, yeni inşa edilecek hat ise batıya doğru Beineu üzerinden Hazar kıyılarına bağlanacak.
1574 kilometrelik ulaşım hamlesi
Kazakistan yalnızca yeni Beineu-Saksaulsk yolunu inşa etmekle kalmayacak. Hükümet aynı zamanda Kızılorda-Saksaulsk ve Ulgaysyn-Saksaulsk kesimlerinin yeniden inşası ve genişletilmesi üzerinde çalışıyor.
Üç büyük yol projesinin toplam uzunluğu 1574 kilometreye ulaşacak.
Kazak makamları, projelerin tamamlanmasının ardından bu güzergâhlardaki yıllık yük taşımacılığının yaklaşık 2,5 kat artarak 13,2 milyon tona ulaşmasını bekliyor. İnşaat sürecinin ayrıca 10 binden fazla kişiye istihdam sağlaması öngörülüyor.
Tokayev: Avrupa ile Asya'yı bağlayan lojistik merkez olacağız
Cumhurbaşkanı Tokayev, yeni ulaşım yatırımlarını Kazakistan'ın uzun vadeli jeoekonomik hedeflerinin bir parçası olarak değerlendiriyor.
Tokayev, ülkenin geçmişte ağırlıklı olarak “dikey ulaşım ağlarına” sahip olduğunu belirterek yeni yatırımlarla “yatay bağlantıların” güçlendirileceğini ifade etti.
Kazak lider, temel hedeflerinin ülkeyi “Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan önde gelen lojistik merkezlerinden biri” haline getirmek olduğunu vurguladı.
Orta Koridor'a doğrudan katkı sağlayacak
Yeni otoyol aynı zamanda son yıllarda jeopolitik önemi giderek artan Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası, diğer adıyla Orta Koridor'un kapasitesini güçlendirecek.
Bu güzergâhta Kazakistan üzerinden gelen yükler Hazar Denizi'ni geçerek Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşabiliyor. Aynı koridor ters yönde kullanıldığında Avrupa'yı Orta Asya ve Çin'e bağlayan alternatif bir ticaret güzergâhı oluşturuyor.
Aral-Hazar Otoyolu sayesinde Kazakistan'ın doğusundan ve güneyinden gelen yüklerin Aktau ve Kuryk limanlarına daha kısa sürede ulaştırılması hedefleniyor.
Avrupa da projelere destek veriyor
Kazakistan'ın Orta Koridor altyapısını geliştirme çalışmalarına Avrupa ülkeleri ve Avrupa Birliği de finansal destek sağlıyor.
AB'nin 30 milyon avroluk Trans-Hazar ulaştırma programı, Beineu-Saksaulsk yolunun modernizasyonuna yönelik hazırlık çalışmalarının yanı sıra Aktau'daki altyapının geliştirilmesini de kapsıyor.
Haziran ayında Kazakistan ile Avrupalı ortakları arasında ulaşım alanında toplam 462 milyon dolarlık anlaşmalar açıklanmıştı. Bunlar arasında Aktöbe-Ulgaysyn yolunun finansmanı ve Orta Koridor'daki konteyner taşımacılığının geliştirilmesine yönelik iş birlikleri de bulunuyor.
Kazakistan'ın en büyük avantajı mevcut altyapısı
Kazakistan'ın Avrasya lojistik rekabetindeki önemli avantajlarından biri, Çin ile doğrudan sınıra sahip olması, ülkeyi doğudan batıya geçen mevcut demiryolu altyapısı ve Hazar Denizi'nde faal limanlarının bulunması.
Bölgedeki diğer ülkeler de Çin ile Avrupa arasındaki yeni ulaşım güzergâhlarından daha fazla pay almak amacıyla büyük projeler geliştiriyor. Özellikle Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu bu rekabetin önemli projelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Ancak Kazakistan, mevcut demiryolları ve Hazar limanları sayesinde şimdilik önemli bir altyapı avantajına sahip.
Hedef Avrasya'nın lojistik merkezlerinden biri olmak
Yeni otoyolun başarısında yalnızca yolun tamamlanması değil, Hazar Denizi'ndeki gemi kapasitesinin artırılması, gümrük işlemlerinin hızlandırılması, tarifelerin uyumlaştırılması ve sınır geçişlerinin kolaylaştırılması da belirleyici olacak.
Kazakistan, Azerbaycan ve Gürcistan bu nedenle Orta Koridor üzerinde dijital koordinasyon, ortak tarife uygulamaları ve taşımacılık süreçlerinin hızlandırılması için çalışmalar yürütüyor.
Aral-Hazar Otoyolu'nun 2029'da planlandığı şekilde tamamlanması halinde Kazakistan, Çin ve Orta Asya'yı Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Avrupa'ya bağlayan ulaştırma ağındaki konumunu önemli ölçüde güçlendirmeyi hedefliyor. Astana yönetiminin uzun vadeli amacı ise Kazakistan'ı Avrasya'nın en önemli lojistik ve transit merkezlerinden biri haline getirmek.
Kaynak: The Times of Central Asia
Diğer İçerikler
