ABD ile İran arasında askeri cephede süren gerilim, şimdi ekonomik savaşın daha sert bir evresine giriyor. Washington yönetimi, İran’ın petrol gelirlerini ve uluslararası finans sistemine erişimini hedef alan kapsamlı bir yaptırım paketi hazırlarken, Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlik küresel piyasalarda enerji fiyatlarını yeniden yukarı taşıdı. Beyaz Saray’ın “ekonomik D-Day” olarak tanımladığı yeni strateji, yalnızca İran’ı değil, Tahran’la ekonomik ilişkilerini sürdüren üçüncü ülkeleri de hedef almayı amaçlıyor.
Bessent: “Rejimi ekonomik baskıyla çökerteceğiz”
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, CNBC’ye yaptığı açıklamada İran’a yönelik yeni yaptırımların şimdiye kadar uygulanan en sert ekonomik önlemler olacağını söyledi.
Bessent, “Bu bir-iki yumruk olacak. İran’a yönelik ablukamız var ve tarihin en ağır yaptırımlarını uygulayacağız” ifadelerini kullanırken, yeni yaptırım paketinin ayrıntılarının pazartesi günü kamuoyuna açıklanacağını belirtti.
İran ekonomisinin bu baskıya dayanamayacağını savunan Bessent, “Bu İran’da işe yarayacak ve bu rejimi çökerteceğiz” diyerek Washington’ın hedefinin yalnızca ekonomik yaptırım değil, aynı zamanda Tahran üzerindeki stratejik baskıyı en üst seviyeye çıkarmak olduğunu vurguladı.
Trump’tan Üçüncü Ülkelere Sert Uyarı
Bessent’in açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın bir gün önce yaptığı “ekonomik D-Day” duyurusunun ardından geldi.
Trump, İran’a finansal veya ekonomik destek sağlayan ülkelerin de yaptırımlarla karşılaşacağını belirterek, “İran’a herhangi bir şekilde can simidi sağlayan finans kuruluşlarına, şirketlere, havaalanlarına veya devlet kurumlarına izin veren her ülke çok büyük ekonomik sonuçlarla karşılaşacaktır” açıklamasında bulundu.
Yeni yaptırım hazırlıkları ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik enerji piyasalarını da etkiledi. Uluslararası gösterge Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2 yükselerek 93,41 dolara çıktı.
Bessent ise petrol fiyatlarındaki yükselişle ilgili değerlendirmesinde, “Bizim asimetrik bilgi avantajımız var ve petrolün neden bu şekilde yükseldiğinden emin değilim” ifadelerini kullandı.
Deniz Taşımacılığında Alarm Zilleri
Savaşın etkisi yalnızca enerji fiyatlarıyla sınırlı kalmadı. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’de artan güvenlik riskleri nedeniyle tanker taşımacılığı maliyetleri de sert yükseldi.
Tanker navlun fiyatlarına yatırım yapılmasını sağlayan BWET borsa yatırım fonunun son bir ayda yaklaşık yüzde 98 değer kazanması, küresel deniz ticaretindeki risk algısının ne kadar arttığını ortaya koydu.
ABD’nin yeni yaptırım stratejisinin merkezinde İran’ın petrol ihracatı bulunuyor. Haziran ayında sağlanan ateşkes uzatması kapsamında İran’a tanınan geçici petrol satış muafiyeti temmuz ayında sona ermiş ve yaptırımlar yeniden yürürlüğe girmişti.
Diğer İçerikler
