Sudan Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan, ülkede iç barış ve ulusal uzlaşının sağlanmasına yönelik önemli görüşmeler gerçekleştiriyor. Siyasi ve sivil toplum grupları ile isimlerle yapılan gizli istişarelerde, kapsamlı bir Sudan diyaloğu konferansının düzenlenmesi için gerekli koşulların oluşturulmasına yönelik adımlar ele alındı.
Görüşmelerden haberdar olan siyasi kaynaklar, Al Jazeera’ya yaptıkları açıklamada, istişarelerin temel siyasi aktörlerin katılacağı kapsamlı bir Sudan konferansının düzenlenmesi ihtiyacı üzerinde yoğunlaştığını belirtti.
Muhaliflere yönelik soruşturmalar gündemde
İstişarelerde, muhalif liderler hakkında ölüm cezasıyla sonuçlanabilecek suçlamaların düşürülmesi ve önerilen diyalog konferansı için bir hazırlık komitesi oluşturulması gibi teklifler görüşüldü.
Kaynaklara göre görüşmelere katılanların çoğunluğu, diyaloğa uygun bir ortam oluşturulması amacıyla siyasi rakiplere yönelik olumsuz medya kampanyalarının durdurulması ve ordu öncülüğündeki Geçiş Egemenlik Konseyi’nin muhalifleri hakkında ölüm cezası öngören cezai soruşturmaların askıya alınması konusunda anlaşmaya vardı.
Söz konusu isimler arasında ağırlıklı olarak eski Başbakan Abdalla Hamdok’un liderliğindeki Somoud İttifakı üyeleri bulunuyor.
Hamdok ve Somoud ile bağlantılı diğer siyasi isimlere yöneltilen suçlamalar arasında savaş suçları, devlete karşı savaş kışkırtıcılığı ve anayasayı baltalama yer alıyor. Somoud ise Hızlı Destek Kuvvetleri’ni (RSF) desteklemekle suçlanıyor ancak ittifak bu iddiaları reddediyor.
Diyalog konferansı için hazırlık komitesi kurulacak
İstişarelere katılanlar, diyalog konferansı için bağımsız, geniş kabul gören ve uzmanlık alanlarına sahip isimlerden oluşan bir hazırlık komitesi seçilmesi gerektiği konusunda da anlaşmaya vardı.
Siyasi kaynaklara göre komite, konferansa kimlerin katılacağını, gündemi, konferansın yapılacağı yeri ve tarihi belirleyecek. Ayrıca uluslararası ve bölgesel tarafların konferansı gözlemlemek üzere davet edilmesi de komitenin görevleri arasında olacak.
Demokratik Birlikçi Parti-Özgün liderinin danışmanı Hatem es-Sir de Hartum’da bölgesel güçlerin desteğiyle Sudanlılar arası bir diyalog hazırlıkları kapsamında yoğun siyasi faaliyetlerin ve devam eden istişarelerin sürdüğünü belirtti.
Es-Sir, X platformunda yaptığı paylaşımda, el-Burhan’ın siyasi blokların liderleri, yerel yönetimlerin ileri gelenleri, Sufi tarikatlarının liderleri, bağımsız ulusal isimler, akademisyenler, meslek grupları ve direniş komiteleriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi.
Görüşmelerin, “ulusal uzlaşıyı güçlendirmeye ve üzerinde anlaşılmış bir ulusal proje oluşturulmasına” odaklandığını belirtti.
Beşli Grup da diyalog için çalışıyor
Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, Avrupa Birliği, Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) ve Arap Birliği’nden oluşan Beşli Grup (Quintet) da Sudan’daki rakip siyasi bloklar arasında önerilen ulusal diyaloğun yapısı konusunda anlaşma sağlamaya çalışıyor.
Ancak grup, bu konuda şimdiye kadar ilerleme sağlamakta zorlandı.
Beşli Grup’un 29 Temmuz’da Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da başlayan son görüşme turunda da Sudanlı taraflar arasında düzenlenmesi planlanan konferansa ilişkin farklılıklar giderilemedi.
Somoud İttifakı da dahil olmak üzere çok sayıda siyasi grup toplantılara katılmadı.
Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki savaş ise Nisan 2023’ten bu yana devam ediyor.
