Sudan’da siyasi ve sivil açıdan farklı güçler, günler süren müzakerelerin ardından savaşın sona erdirilmesine ve sivil demokratik yönetime barışçıl geçişe zemin hazırlayacak ortak bir siyasi vizyon üzerinde uzlaşmaya vardı.
Taraflar, bir zamanlar aynı çatı altında yer alırken savaşın ardından ayrışan yapılar olarak, ortak bir bildiri yayımladı. Bildiriye; Sudan Devrimi Sivil Demokratik Güçler İttifakı (Sumud) (eski Başbakan Abdullah Hamduk liderliğinde), Sudan ordusuna yakın Demokratik Blok, Arap Sosyalist Baas Partisi ile birlikte çeşitli siyasi partiler ve sivil, kadın ve gençlik örgütleri katıldı.
Bildiride, “tarafların savaşın sona erdirilmesi ve kapsamlı bir barışın sağlanması amacıyla yeni bir siyasi sürece dair mutabakata vardığı” ve Sudan’ın “birliğini ve egemenliğini koruyacak barışçıl bir çözümün temellerinin atılacağı” vurgulandı. Bu uzlaşma, Nisan 2023’te başlayan savaş sonrası ilk geniş kapsamlı siyasi mutabakatlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Sudanlı siyasi güçler, Cuma günü sabaha karşı, Afrika Birliği, Arap Birliği, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve IGAD’den oluşan “Beşli Mekanizma”ya üzerinde uzlaşılan vizyon taslağını teslim etti.
Taraflar, Beşli Mekanizma’nın çağırdığı resmi toplantının yapılamaması üzerine ikili ve yoğun görüşmelerle süreci ilerletti. Açıklamada, bu uzlaşmanın “çatışmayı sona erdirme ve kapsamlı barışa kapı aralama yönünde ortak irade” olduğu ifade edildi.
Toplantılara ayrıca Hızlı Destek Kuvvetleri’ne yakın “Tesis” ittifakı da katıldı; ancak müzakerelerin ana eksenini Sumud ile Demokratik Blok oluşturdu. Demokratik Blok içindeki bazı grupların “Tesis” heyetiyle aynı masaya oturmayı reddettiği belirtildi.
Ortak bildiride, insani krizin çözümünü merkeze alan, sivil alanı genişleten ve ulusal diyaloğu mümkün kılan bütüncül bir siyasi sürecin tasarlanması gerektiği vurgulandı. Ayrıca savaş suçlarına yönelik hesap verebilirlik ve geçiş dönemi adaletinin uygulanması çağrısı yapıldı.
Hazırlık komitesi ve üçlü süreç
Taraflar, en fazla 40 üyeden oluşacak bir hazırlık komitesi kurulması konusunda anlaştı. Komitenin; siyasi tarafları belirleme, gündemi hazırlama, çözüm ilkelerini oluşturma ve müzakere sürecinin yer-zaman planlamasını yapma görevleri olacak.
Planlanan süreç üç eş zamanlı eksenden oluşuyor:
Ayrıca, siyasi sürecin başlamasından önce tutukluların serbest bırakılması, kayıpların bulunması, siyasi faaliyet özgürlüğünün sağlanması ve siyasi nitelikli yargılamaların durdurulması gibi güven artırıcı adımlar öngörüldü.
Bildiride ayrıca, eski iktidar partisi Ulusal Kongre Partisi ve uzantılarının sürece dahil edilmemesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.
Türkiye ile temaslar
Son iki hafta içinde Sudan’ın hem Başbakanı hem de Devlet Başkanı Ankara’ya ziyaret gerçekleştirdi.
Görüşmelerin ana gündemini iki ülke arasındaki stratejik iş birlikleri ve Sudan’daki iç gelişmeler oluşturdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin Sudan’da akan kanın durması ve barışın tesis edilmesi için diplomatik çabalarını sürdürdüğünü belirtti. Erdoğan ayrıca, “ticaret, tarım, enerji ve savunma sanayii başta olmak üzere birçok kritik alanda mevcut iş birliklerini daha ileriye taşımak için ortak çalışmaların kesintisiz devam ettiğini” ifade etti.
Ziyaretlerde iki ülke arasındaki ekonomik ve askeri ilişkilerin güçlendirilmesi yönünde irade teyit edilirken, ilişkilerin derinleştirilmesine yönelik stratejik adımlar üzerinde mutabakata varıldığı bildirildi.
Kaynak: توافق سوداني على وضع أسس انتقال سياسي للحكم الديمقراطي
Diğer İçerikler
