Etiyopya Hükümeti İsyancı Grubun Kullandığı Silahların Eritre Tarafından Verildiğini Açıkladı

Etiyopya hükümeti, Amhara bölgesinde faaliyet gösteren silahlı Fano isyancı grubunun kullandığı mühimmatın Eritre tarafından gönderildiğini açıkladı. Polis, operasyonda 56 binden fazla mermiye el konulduğunu ve iki şüphelinin gözaltına alındığını duyurdu. Gelişme, Afrika Boynuzu’nda zaten kırılgan olan Etiyopya–Eritre ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığı yarattı.

Etiyopya polisi, çarşamba günü Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, söz konusu mühimmatın Fano isyancılarını silahlandırmak amacıyla Amhara bölgesine sevk edildiğini bildirdi. Açıklamada, “Suçüstü yakalanan iki şüpheli hakkında yürütülen ön soruşturma, mühimmatın Şabiya hükümeti tarafından gönderildiğini doğruladı” ifadeleri yer aldı. “Şabiya”, Eritre’de iktidardaki parti için kullanılan bir ad olarak biliniyor.

Eritre ise suçlamaları sert bir dille reddetti. Eritre Enformasyon Bakanı Yemane Gebremeskel, iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in Refah Partisi’ni (PP) hedef aldı ve Addis Ababa yönetiminin “iki yıldır başlatmak için can attığı savaşı meşrulaştırmak amacıyla sahte bayraklar üretmeye çalıştığını” savundu.

İki ülke arasındaki ilişkiler, uzun ve şiddetli bir geçmişin ardından son yıllarda yeniden dalgalı bir seyir izliyor. Eritre, 1993’te Etiyopya’dan ayrılarak Kızıldeniz boyunca yaklaşık 1.350 kilometrelik bir kıyı şeridine sahip olurken, Etiyopya denize kıyısı olmayan bir ülke hâline geldi. 1998–2000 yılları arasında yaşanan sınır savaşı ise 100 binden fazla insanın hayatını kaybetmesine yol açtı.

2018’de imzalanan tarihi deklarasyonla ilişkilerde normalleşme süreci başlasa da, Etiyopya’nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde 2020–2022 yılları arasında yaşanan iç savaş ve sonrasındaki gelişmeler bu süreci zedeledi. Eritre birlikleri savaş sırasında Etiyopya hükümetine destek vermiş, ancak Kasım 2022’de çatışmayı sona erdiren barış anlaşmasının dışında bırakılmıştı.

Son üç yıldır Etiyopya hükümeti, Amhara bölgesinin büyük kısmını kontrol eden Fano isyancılarının yürüttüğü şiddetli ayaklanmayla mücadele ediyor. Amhara bölgesi, Tigray’e komşu konumda bulunuyor.

Öte yandan Etiyopya’nın Eritre üzerinden Kızıldeniz’e erişim talepleri de son aylarda gerilimi artıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Başbakan Abiy Ahmed, 2023 yılında ülkesinin denize erişiminin “varoluşsal bir mesele” olduğunu ilk kez açıkça dile getirmişti. Eritre yönetimi bu açıklamayı reddetmişti.

Bu hafta başında devlet medyasına konuşan Eritre Devlet Başkanı Isaias Afwerki, Abiy’nin partisinin ülkesine savaş ilan ettiğini öne sürerek, Eritre’nin savaş istemediğini ancak “ülkemizi nasıl savunacağımızı biliyoruz” dedi.

Abiy Ahmed ise Etiyopya’nın Eritre ile çatışma arayışında olmadığını ve denize erişim meselesini diyalog yoluyla çözmek istediklerini ifade etti.