Afrika’nın en büyük rafinerisi olarak gösterilen Dangote Petroleum Refinery, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve ABD-İran geriliminin etkisiyle Avrupa’ya jet yakıtı ihracatına başladı. Rafinerinin, uluslararası hava yolu şirketlerine doğrudan yakıt tedarik ettiği ve bu kapsamda Etiyopya hava yolları ile de tedarik zincirine girdiği açıklandı.
Lagos’ta düzenlenen bir enerji konferansında konuşan rafineri yöneticisi David Bird, tesisin artık yalnızca Nijerya’nın iç talebini karşılamakla kalmayıp, jet yakıtı, dizel ve benzin gibi rafine ürünleri yurt dışına ihraç edecek kapasiteye ulaştığını belirtti. Bird, Orta Doğu’da Şubat ayı sonunda başlayan krizden bu yana 11 Afrika ülkesine ürün sağlandığını ifade etti.
Avrupa pazarı Nijerya’ya yöneldi
Küresel petrol fiyatlarının varil başına 112 dolar seviyesine kadar yükselmesi ve arz daralması, özellikle Avrupa’da alternatif tedarik arayışını hızlandırdı. Yaz sezonu öncesinde artan talep nedeniyle Avrupa ülkelerinin Nijerya’dan jet yakıtı ithalatını rekor seviyeye çıkardığı bildirildi. Nisan ayında Avrupa’ya günlük 78 bin ile 96 bin varil arasında jet yakıtı sevkiyatı yapıldığı kaydedildi.
Yüksek kâr marjı dikkat çekti
Sektör verilerine göre Avrupa rafinerilerinin varil başına yaklaşık 15 dolar kâr ettiği belirtilirken, Dangote rafinerisinin kâr marjının bunun iki katından fazla olduğu ifade ediliyor. Bu avantajın, yerel ham petrol erişimi ve tesisin büyük ölçekli üretim kapasitesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.
Günlük üretim 24 milyon litre
Rafineri yetkililerinden Devakumar Edwin, tesisin günlük yaklaşık 24 milyon litre jet yakıtı ürettiğini açıkladı. Bu üretimin önemli bir kısmı Avrupa’ya ihraç edilirken, Nijerya’daki havayolu şirketlerine de tedarik sağlanıyor. Ülkedeki toplam havacılık yakıtı talebinin günlük yaklaşık 2,1 milyon litre olduğu belirtiliyor.
Küresel kriz, arz sorununu derinleştirdi
David Bird, enerji piyasalarında asıl sorunun yalnızca fiyat artışı değil, arz yetersizliği olduğunu vurgulayarak, “100 ya da 120 dolarlık petrol değil, hiç petrol olmaması daha büyük bir sorun” dedi. Avustralya, Bangladeş, Sri Lanka ve Filipinler gibi ithalata bağımlı ülkelerde ciddi tedarik sıkıntıları yaşandığına dikkat çekildi.
Öte yandan artan yakıt fiyatlarının havacılık sektöründe maliyet baskısını artırdığı ve yerel havayolu şirketlerinin operasyonel zorluklarla karşı karşıya olduğu bildirildi.
Amerikan Hava Yolu Şirketi de Bir Gecede İflas Etti
ABD’nin düşük maliyetli hava yolu şirketlerinden Spirit Airlines, kurtarma ve yeniden yapılandırma çabalarının başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından tüm uçuşlarını durdurarak faaliyetlerini sonlandırma kararı aldı. Şirketin ani iflası, sektörde büyük yankı uyandırırken binlerce kişinin işsiz kalabileceği belirtiliyor.
Şirket tarafından yapılan açıklamada, “2 Mayıs 2026 itibarıyla faaliyetlerimizi derhal geçerli olmak üzere düzenli bir şekilde sonlandırma sürecini başlatmış bulunuyoruz” ifadelerine yer verildi. Tüm uçuşların iptal edildiği, müşteri hizmetlerinin durdurulduğu ve yolcuların havaalanlarına gitmemeleri gerektiği duyuruldu. Bilet iadelerinin ise iflas süreci kapsamında değerlendirileceği belirtildi.
Yakıt krizi “son darbeyi” vurdu
Spirit CEO’su Dave Davis, son haftalarda yakıt fiyatlarında yaşanan ani ve kalıcı artışın şirketi iflasa sürüklediğini belirterek, operasyonların sürdürülebilmesi için yüz milyonlarca dolarlık ek finansmana ihtiyaç duyulduğunu ancak bunun sağlanamadığını ifade etti.
ABD basınında yer alan değerlendirmelerde, özellikle İran merkezli kriz ve Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle artan enerji maliyetlerinin havacılık sektörünü ciddi şekilde sarstığı vurgulandı. Spirit Airlines’ın iflastan çıkış için kısa süre önce bir anlaşma yaptığı hatırlatılırken, yakıt fiyatlarındaki sert yükselişin şirkete “son darbe” olduğu ifade edildi.
Kurtarma paketi başarısız oldu
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz ay şirkete 500 milyon dolarlık kredi teklifinde bulunmuştu. Ancak hükümet destekli kurtarma paketi için tahvil sahipleriyle yürütülen görüşmelerden sonuç alınamadı ve şirket faaliyetlerini sonlandırmak zorunda kaldı.
Kaynak: Business insider Africa
Diğer İçerikler
