Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (6-12 Temmuz 2020)

SDE Editör
12 Temmuz 2020 23:27

Yurtiçi Piyasalar

Enflasyon

TÜFE, Haziran ayında bir önceki aya göre %1,13 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %12,62 artış gerçekleşti. TÜFE’deki artış yıllık bazda %12,6 ile Ağustos 2019’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 12 ana harcama grubundan 11’inde fiyatlar aylık bazda yükseliş kaydederken gıda ve alkolsüz içecekler aylık TÜFE enflasyonunu düşürücü yönde etkide bulunan tek ana grup oldu. Yıllık bazda ise 12 ana harcama grubunda yükseliş gözlemlendi.

Yİ-ÜFE ise Haziran ayında bir önceki aya göre %0,69 ve bir önceki yılın aynı ayına göre %6,17 artış kaydetti. Yıllık bazda bakıldığında enerji kalemi %5 azalırken diğer ana gruplarda artış gözlemlendi. Aylık bazda ise en yüksek artışı %8,48 ile enerji oldu. Sektör bazında ise yıllık en fazla azalış; %55,59 ile ham petrol ve doğal gaz,

Otomotiv sektörü

Otomotiv Distribütörleri Derneği verilerine göre Haziran ayında otomobil ve hafif ticari araç satışları yıllık bazda %66,3 oranında artış kaydetti. Ocak-Haziran dönemine bakıldığında ise otomotiv satışlarında geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %30,2 yükseliş söz konusu.

Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları

En yüksek aylık reel getiri TÜFE ile indirgendiğinde ise %9,42 oranlarıyla BIST 100 endeksinde gerçekleşirken onu sırasıyla %1,15 ile DİBS, %0,29 ile Euro izledi. Öte yandan mevduat faizi (brüt) %0,53, külçe altın %2,09 ve Amerikan Doları %3,01 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

TCMB Zorunlu karşılık oranı

TCMB, TL cinsi zorunlu karşılıklara uygulanan faiz oranını 10 Temmuz tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %6'dan %5'e indirdiğini açıkladı. İlgili değişiklik ile birlikte, reel kredi büyümesine ilişkin belirlenen koşulları sağlayan bankalar için zorunlu karşılıklara uygulanan faiz oranı %7, diğer bankalar içinse %0 olarak uygulanacak. Daha önce bu oranlar sırasıyla yüzde 8 ve yüzde 0 şeklindeydi. Zorunlu karşılık oranı, bankaların topladıkları mevduat karşılığında TCMB’de bulundurmaları gereken mevduat oranıdır. Merkezin likidite kontrolünü sağladığı önemli para politikası araçlarından birisidir. Zorunlu karşılık oranının düşmesiyle bankalar, Merkez’de bulundurmakla yükümlü oldukları mevduat karşılığında daha az faiz ödeyecek.

Hazine nakit dengesi

Hazine nakit dengesi Haziran ayında 26,8 milyar TL açık vererek Mayıs ayındaki 9,8 milyar TL’lik açık seviyesinin üzerine çıktı. Yılın ilk yarısında nakit dengesi 109,3 milyar TL açık verirken, geçen yılın aynı döneminde söz konusu tutar 77,9 milyar TL düzeyinde gerçekleşmişti.

İşsizlik oranı

Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2020 yılı Nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 427 bin kişi azalarak 3 milyon 775 bin kişi olurken işsizlik oranı 0,2 puanlık azalış ile %12,8 seviyesinde gerçekleşti.  Istihdam oranı ise 4,9 puanlık azalış ile %41,1 oldu. İstihdam edilenlerin %17,5'i tarım, %20,9'u sanayi, %4,9'u inşaat, %56,7'si hizmet sektöründe yer aldı. Öte yandan, işgücüne katılma oranı  5,7 puanlık azalış ile %47,2 olarak gerçekleşti. Kayıt dışı çalışanların oranı %28,7 olurken 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı 1,2 puanlık artışla %24,4’e çıktı.

Yurtdışı Piyasalar

Euro Alanı  Ekonomisi

Euro Alanı’nda imalat ve hizmet sektörlerini içeren bileşik PMI verisi Haziran ayında 48,5 değerini alarak son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaştı ve sektördeki toparlanmaya işaret etti. Aynı dönemde Euro Alanı’ndaki ülkelerin tamamında Şubat ayından bu yana en yüksek PMI seviyesine ulaşıldı.

Euro Alanı’nda perakende satışlar Mayıs’ta aylık bazda %17,8 artışla %15,0 olan beklentinin üzerinde yükseliş kaydetti.

AB Komisyonu, Euro Alanı ve AB için Mayıs ayında yayımladığı 2020 ve 2021 yılı ekonomik büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Euro Alanı için 2020 yılı ekonomik daralma tahminini %7,7’den %8,7’ye indiren Komisyon, 2021 yılında ekonomide %6,1’lik büyüme beklediklerini ifade etti. Komisyon özellikle Fransa, İtalya ve İspanya ekonomilerinde, salgından görece daha ağır etkilenmeleri dolayısıyla bu yıl %10’un üzerinde küçülme beklediklerini belirtti.

ABD Ekonomisi

ABD'de ISM hizmetler PMI endeksi Haziran'da 50,1 olan piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşerek 57,1'e yükselerek sektördeki iyileşmeye işaret etti.

ABD’de işsizlik maaşı başvuruları geçen hafta 1,3 milyon kişiye geriledi. Öte yandan ABD’ye yeni vaka sayısı rekor kırarak bir gün içerisinde 65 binin üzerine çıktı. Talepteki düşüş ve vaka sayılarındaki artış işsizliğin yüksek düzeylerde seyretmesine neden oluyor.

Altın

Altın fiyatları koronavirüs vaka sayılarındaki artışın ve küresel ekonomiye yönelik artan endişelerin etkisiyle rekor seviyesi olan 1.800 USD/ons düzeyinin üzerinde tutunmaya devam ediyor.