Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (4-10 Şubat 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
11 Şubat 2019 10:35

Dünya Ekonomisi

Ticaret Savaşları ve UNCTAD Raporu

ABD Hazine Bakanı Munchin’in delegeleriyle önümüzdeki hafta Çin’e ziyaret gerçekleştireceğini bildirmesinin yanı sıra Başkan Donald Trump’ın “Birliğin Durumu” konuşmasında ABD ekonomisini ancak “aptalca savaşlar, politika ya da saçma partizan soruşturmaları”nın durdurabileceğini ifade etmesi ve Kuzey Kore’nin nükleer programının tamamen sona ermesi için Şubat sonunda Vietnam'da Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile görüşeceğini açıklaması piyasa tarafından hem ticaret müzakereleri hem de jeopolitik gelişmeler bağlamında olumlu algılandı.

ABD-Çin arasındaki görüşmeler devam ederken, 1 Mart’a kadar bir sonuç çıkmaması halinde gümrük vergilerinin %25 olarak uygulanmasına devam edilecek. Dikkat çekici bir rapor Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yayınlandı. Raporda, ABD ve Çin arasında karşılıklı konulan gümrük vergilerinin uluslararası ticareti olumsuz etkileyeceği ve vergilerin tam olarak uygulanması halinde dünyada kitlesel bir ekonomik kaybın yaşanacağı belirtildi.

Rapordaki diğer dikkat çekici tahminler, gümrük vergilerinden ABD ve Çin firmalarının ancak %5-6 civarında yararlanacağı, geriye kalanın da AB ülkeleri, Japonya ve Kanada başta olmak üzere Avusturalya, Vietnam, Brezilya, Hindistan ve Filipinler arasında bölüşüleceği yönündedir.

ABD’de ekonomik canlılık yurtiçi taleple devam ederken işsizlik beklenenin üzerinde çıktı ve tüketici güven endeksi düştü. Çin ekonomisi ise 2018 yılında %6,6 ile son yılların en düşük büyümesini gerçekleştirdi.

Petrol fiyatları yükseldi

2018 yılı sonunda düşen petrol fiyatları bu yılın başından itibaren yeniden yükselişe geçti ve artış %20 civarında oldu. Bunun nedenleri arasında Suudi Arabistan’ın petrol ihracatındaki azalma ve ABD’nin Venezuela’ya uyguladığı yaptırımlar öne çıkıyor. Son iki ayda dalgalı bir seyir izlenmekle beraber artışın devam etmesi halinde zaten yavaşlamakta olan dünya ekonomisi daha çok zarar görebilir.

AB Ekonomisi

İtalya’nın resesyona girmesinin ardından Almanya tarafından da olumsuz veriler gelmektedir. Brexit meselesinin de henüz netlik kazanmaması Euro tarafındaki endişelerin devam etmesine neden oluyor. Her iki taraf da İrlanda sınırı konusunda taviz vermediğinden “Anlaşmasız Brexit” ihtimali ekonomide olumsuz beklentileri arttırıyor. Öte yandan İngiltere Merkez Bankası, Şubat ayı para politikası toplantısında politika faizini ve varlık alım programını değiştirmedi. Banka, Brexit belirsizliğinin İngiltere ekonomisine olan zararının arttığına dikkat çekerken, büyüme tahminini %1,7’den %1,2’ye revize etti. Bu durum 2016 yılında gerçekleştirilen referandumdan beri gözlemlenen en hızlı düşüş oldu.

Venezuela’da hiper-enflasyon

ABD'nin yaptırımlarıyla ekonomik sıkıntıların giderek büyüdüğü Venezuela'da aylık enflasyon yüzde 191 oldu. Bu da yıllık yüzde 2,6 milyon olması demektir. Ekonominin bir süre böyle devam etmesi halinde enflasyonun yüzde 10 milyonun üzerine çıkacağı beklenmektedir. Bu ise para sisteminin tümden çökmesi anlamına gelmektedir.

Türkiye Ekonomisi

Büyüme beklentisi

Sanayi üretim endeksi, imalat PMI, perakende satış zayıflarken işsizlik bir miktar yukarı doğru hareketlendi. 2018 yılı sonundaki bu eğilimin 2019 yılında tersine döneceği beklentisi var. Bu hafta yurtiçi piyasalarda Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın açıklamalarını görüyoruz. Albayrak, TCMB’nin bağımsız olduğunun altını çizerken, enflasyonu istenilen düzeye çekmek için çalışmaların devam edeceğini, bankaların da desteği ile piyasaların en kısa sürede canlanacağını, dolayısıyla ekonomik büyüme için herhangi bir risk görmediğini söyledi.

Gıda enflasyon ve tanzim satış uygulaması

Bu hafta gündemdeki diğer konu son dönemdeki sebze ve meyve fiyatlarındaki artış oldu. Ocak ayında açıklanan enflasyon rakamlarında en yüksek artışın yüzde 6,43 ile gıda grubunda olması ve aşırı yağış ve sel sebebiyle de fiyatların tekrar artmasının ardından hükümet, İstanbul ve Ankara’da belediyelerin ucuz sebze ve meyve satışına başlayacaklarını duyurdu. Uygulaması ise şu şekilde olacak. Meyve ve sebze, üreticiden Tarım Bakanlığı'na bağlı olan Tarım Kredi Kooperatifi aracılığı ile satın alınacak. Belediyeler Tarım Kredi Kooperatifi'nden ürünleri satın alacak ve şehrin çeşitli yerlerindeki sabit satış noktalarında bu ürünleri doğrudan tüketiciye iletecekler. Arada komisyon ve aracı olmayacağı için üreticiden alınan fiyat üzerinden tüketiciye satış gerçekleştirilecek.

Konut sektörü

Konut satışları düşerken, konut fiyatlarındaki artış enflasyonun altında kaldı. İpotekli konut satışlarının belirleyici olduğu bu eğilimde kredi hacminin bu şekilde seyretmesi durumunda sektördeki zayıflığın devam etmesi bekleniyor. Mevduat hacmindeki artışa karşılık kredi hacmindeki daralma devam etmektedir. Faizler makul düzeylere inmedikçe konut sektöründe yukarı yönlü bir eğilim beklenmemektedir.

Dış ticaret hesaplarında yeni dönem

İhracat ve ithalat hesaplarında özel ve genel ticaret sistemi olmak üzere 2019 yılında iki veri açıklanacak. Özel ticaret sistemine ülke sınırları içinde üretilen tüm ürünler dahil edilmezken, genel ticaret sisteminde tüm ürünler yapılan ihracata dahil ediliyor. Ülkeler farklı hesaplar kullanabilmektedir. Örneğin, ABD, İngiltere, Kanada, Rusya, Çin ve Hindistan genel ticaret sistemini kullanırken, Fransa ve İtalya özel ticaret sistemini tercih ediyor.

Buna göre, özel ticaret sistemine göre Ocak ayında ihracat 13 milyar 171 milyon dolar iken, genel ticaret sistemine göre bu rakam 13 milyar 904 milyon dolar düzeyinde. Aynı dönemde ithalat özel ticaret sistemine göre 15 milyar 709 milyon dolar iken, genel ticaret sistemine göre 16 milyar 220 milyon dolar oldu.

Merkez Bankası rezervleri arttı

Merkez bankasının toplam rezervleri son 25 ayın en yüksek düzeyine çıktı. TCMB Haftalık Para ve Banka İstatistiklerine göre, 1 Şubat itibariyle brüt döviz rezervleri 3,59 milyar dolar artışla 77,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu dönemde altın rezervleri, 705 milyon dolar yükselişle 20,6 milyar dolara ulaştı. Böylece, Merkez Bankasının toplam rezervleri, geçen hafta bir önceki haftaya kıyasla 4,3 milyar dolar artışla 93,3 milyar dolardan 97,6 milyar dolara yükselmiş oldu.