Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (11-17 Şubat 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
18 Şubat 2019 10:09

Dünya Ekonomisi

Ticaret Görüşmeleri

ABD-Çin arasındaki ticaret görüşmelerinin sonuçsuz kalması halinde 1 Mart’tan itibaren gümrük vergilerinin yükseltileceği beklenirken, ABD Başkanı Donald Trump, Çin ile anlaşmanın yapılabileceği ihtimalinin belirmesi durumunda, ek tarife için verdiği sürenin 60 gün uzatılabileceğini söyledi. Ancak görüşmelerden karışık sinyaller geliyor. Geçen haftaki görüşmelerde, Çin’den istenen yapısal reformlar konusunda anlaşmaya varılamadığı yönünde haberler geldi. Konuya ilişin özellikle Trump’tan gelen çelişkili mesajlar piyasalardaki etkisini kaybetmeye başladı. Son gelen açıklamalar görüşmelerin olumlu geçtiği ve bu hafta ABD’de devam edeceği yönünde. Görünen o ki, taraflardan olumlu ya da olumsuz yönde kesin bir açıklama gelmeden piyasalar pozisyon almayacak.

Bu arada Çin’de, Ocak ayında dış ticaret verileri beklentilerin aksine olumlu yönde geldi. Çin Gümrükler Genel İdaresi tarafından açıklanan verilere göre, ihracat Ocak ayında yıllık bazda %9,1 arttı. Beklentiler ise ihracatın %3,2 azalacağı yönündeydi. İthalat ise aynı dönemde %1,5 azaldı. Aralık ayında %7,6 azalan ithalatın bu ay %10 azalacağı bekleniyordu. Böylece, Çin’in dış ticaret fazlası 33,5 milyar beklentisine karşılık 39,2 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Avrupa Merkez Bankası’ndan Genişleme Sinyalleri

Geçen hafta açıklanan sanayi üretimi ve büyüme verileri Euro Bölgesi’nde ekonomik faaliyetlerin zayıfladığını gösteriyor. Geçen haftalarda beklemeyi tercih eden Avrupa Merkez Bankası (AMB)’ndan genişletici para politikalarına ilişkin sinyaller gelmeye başladı. AMB yönetim konseyi üyesi Benoît Cœuré, ekonomik yavaşlamanın beklenenden güçlü olduğunu ve yeni uzun vadeli kredi üzerinde tartıştıklarını söyledi. Bu açıklama üzerine Euro bölgesinde borsalarda yükseliş gözlenirken Euro bir miktar değer kazandı. Bu arada Britanya verilerinde de zayıflama sinyalleri var. Parlamento AB ile tekrar müzakereye karşı çıkarken büyüme verileri beklentilerin altında kalmaktadır.

Gelişmekte Olan Piyasalar

BRICS ülkeleri arasında yer alan Rusya ve Güney Afrika’daki gelişmeler beklentileri olumsuz etkilemeye devam etmektedir. ABD’nin yaptırımları nedeniyle Rusya ekonomisine ilişkin endişeler artıyor. Geçen hafta Rusya para birimi ruble değer kaybetti. Güney Afrika’da ise devlet mülkiyetinde bulunan elektrik şirketinde yaşanan sorunlar ve işçi protestolarının da etkisiyle artan olumsuz bekleyişler nedeniyle para birimi rand %4’e yakın değer kaybetti. Eskom dünyanın en büyük elektrik şirketlerinden birisi. Son zamanlarda ortaya çıkan elektrik kesintileri ekonomik faaliyetleri ciddi ölçüde tehdit etmeye başladı. Bunun nedeni bakım ve onarım olarak açıklansa da maliyet artışları, gelirdeki azalma, altyapıdaki yetersizlikler ve yönetim hataları sorunları zaman içerisinde büyütmüş görünüyor.

 

Türkiye Ekonomisi

İşsizlikte Artış Eğilimi

Türkiye İstatistik Kurumu Kasım 2018 dönemi için işsizlik rakamlarını açıkladı. Türkiye genelinde işsizlik oranı 2 puanlık artış ile %12,3 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 2,1 puanlık artış ile %14,3 olarak tahmin edilirken, genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 4,3 puanlık artış ile %23,6 oldu.

İstihdam edilenlerin sayısı 2018 yılı Kasım döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 201 bin kişi azalarak 28 milyon 314 bin kişi, istihdam oranı ise 0,8 puanlık azalış ile %46,5 oldu. İstihdam edilenlerin %17,7'si tarım, %20'si sanayi, %6,5'i inşaat, %55,8'i ise hizmet sektöründe yer aldı. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,4 puan artarak %12 düzeyinde gerçekleşti.

Diğer yandan, Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın derlediği verilere göre, 2018 yılı IV. döneminde toplam kamu istihdamı 2017 yılının aynı dönemine göre %20,8 oranında artarak 4 milyon 352 bin kişi oldu. Bu artışta, daha önce kamu istihdamında yer almayan taşeronların kamu çalışanı statüsüne (sürekli işçi) geçmesi etkili oldu.

Sanayi Üretiminde Azalma

TÜİK Aralık ayı sanayi üretim endeksini açıkladı. Buna göre, sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre %9,8 azaldı. Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2018 yılı Aralık ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %2,1, imalat sanayi sektörü endeksi %10,8 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,2 azaldı. Özellikle imalat sanayi endeksinde %10’un üzerindeki düşüş, 2018 yılı son çeyreğindeki büyümenin de negatif gelme ihtimalini güçlendirdi.

Ocak Ayında Bütçe Fazla Verdi

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ocak 2019'a ilişkin bütçe gerçekleşme sonuçlarını açıkladı. Buna göre, bütçe Ocak ayında 5,1 milyar lira fazla verirken,12,4 milyar lira faiz dışı fazla gerçekleşti. Twitter hesabından bütçe gerçekleşmelerini paylaşan Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, her gerçekleşmenin, her göstergenin bütçe disiplinindeki güçlü duruşu ortaya koyduğunu belirterek, Ocak ayının, bütçe fazlasını, bütçe gelirlerini ve faiz dışı fazlayı önemli oranda artırdıkları bir ay olduğunu söyledi.

Dış Açık Azalmaya Devam Ediyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Aralık 2018 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı. Buna göre, cari açık aylık bazda 1,4, yıllık bazda ise 27,6 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Cari işlemler açığı, bir önceki yılın aynı ayına göre ise 6,3 milyon dolar azaldı. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise, bir önceki yılın aynı ayında 2,5 milyon dolar açık vermişken, bu ay 2,5 milyon dolar fazla verdi. Bu ayda, dış ticaret açığı ise bir önceki yılın aynı ayına göre 5,9 milyon dolar azalarak 1,7 milyon dolara geriledi.