Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (4 Ocak-10 Ocak 2021)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
12 Ocak 2021 00:42

Yurtiçi Piyasalar 

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere göre, Aralık ayında Türkiye’nin ihracatı yıllık bazda %16 artarak 17,8 milyar USD, ithalatı da %12 artarak 22,4 milyar USD oldu. Böylece, dış ticaret açığı Aralık ayında geçen yılın aynı dönemine göre %2,2 azalarak 4,6 milyar USD’ye geriledi. 2020 yılı genelinde ise, ihracat %6,3 azalarak 169,5 milyar USD olurken, ithalat %4,3 artarak 219,4 milyar USD’ye yükseldi. Böylece 2020’de dış ticaret açığı, 2019’a kıyasla %69 oranında genişleyerek 49,9 milyar USD’ye yükseldi.

Yapılan düzenlemeler ile 2021 yılı itibarıyla elektrik fiyatları yaklaşık %6, doğalgaz fiyatı %1, köprü geçiş ücretleri ise %26 oranında artırıldı.

31 Aralık haftası itibarıyla TCMB’nin brüt döviz rezervleri 51,6 milyar USD düzeyinde gerçekleşirken net uluslararası döviz rezervleri Kasım ayı sonuna göre yaklaşık 1,8 milyar USD artış kaydederek 15,5 milyar USD seviyesinde gerçekleşti. Böylece TCMB'nin toplam rezervleri 94,6 milyar USD oldu.

Tüketici fiyatları Aralık ayında Kasım’a göre %1,25 artarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşirken, yıllık TÜFE enflasyonu %14,6’ya yükseldi. Özellikle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Böylece, 2019 yılında %11,84 olan yıllık TÜFE enflasyonu 2020'de %14,60'a ulaştı. Yıllık TÜFE enflasyonuna en yüksek katkı gıda ve ulaştırma grubundan geldi. TCMB’nin Ekim ayı sonunda yayımladığı Enflasyon Raporu’nda yılsonu enflasyonu %12,1 olarak tahmin edilmişti. Aralık’ta yurt içi ÜFE aylık bazda %2,36 artarken, yıllık Yİ-ÜFE artışı %25,15 düzeyinde gerçekleşti. Ana metaller ve gıda fiyatlarındaki artışlar yıllık Yİ-ÜFE enflasyonunu yukarı çekti.

Ekim ve Kasım aylarında 60,5 ile tarihi düşük seviyede seyreden TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Aralık ayında 62,3’e yükseldi. Endeksteki yükseliş TL’nin reel bazda değer kazandığına işaret ediyor.

Haftanın son işlem gününde BIST-100 endeksi 1.528 puanın üzerinde seyrederken, USD/TL 7,39, EUR/TL 9,04 düzeylerinden işlem görüyor. Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi ise 307 puan seviyesinde yatay seyrediyor. 

Yurtdışı Piyasalar

ABD Ekonomisi

Bu hafta, Fed’in 15-16 Aralık’ta gerçekleştirilen toplantı tutanakları yayımlandı. Tutanaklarda, ABD’de salgının olumsuz seyri nedeniyle 2021 yılının ilk çeyreğinde ekonomik daralmanın hızlanacağı ancak, koronavirüs aşısına ilişkin gelişmelerin orta vadede ekonomik aktivite üzerindeki aşağı yönlü riskleri azaltabileceği değerlendirildi. Ayrıca tutanaklarda, Komite üyelerinin çoğunluğunun enflasyon üzerindeki risklerin aşağı yönlü olduğu yorumunda bulunduğu vurgulandı.

Ülkede özel sektör istihdamı Aralık’ta 123 bin kişi azalarak, Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti. Piyasa beklentisi özel sektör istihdamının Aralık’ta 88 bin kişi artması yönündeydi.

Dış ticaret açığı Kasım’da yıllık bazda %49 genişleyerek 68,1 milyar USD olarak gerçekleşti. Ocak-Kasım döneminde de dış ticaret açığı yıllık bazda %13,9 artarak 605 milyar USD oldu.

Avrupa Ekonomisi

Koronavirüs vaka ve ölüm sayılarındaki artış sebebiyle Avrupa bölgesi kısıtlamalarını artırmaya devam ediyor. Almanya karantina önlemlerine 10 Ocak’tan sonra da devam etmeyi planlarken, son 6 günde vaka sayılarının 50 binin üzerini geçtiği ve mutasyona uğramış yeni koronavirüsün çok hızlı yayıldığı İngiltere’de ulusal karantina ilan edildi. Bu kapsamda perakende, otelcilik ve eğlence sektörlerindeki işletmelere yönelik 4,6 milyar sterlin büyüklüğünde yeni bir destek paketi açıklandı. Öte yandan, Avrupa Birliği bu hafta ilave 300 milyon doz Pfizer-Biontech aşısı talep ettiğini duyurdu.

Avrupa ve ABD tarafında imalat PMI verilerindeki yükseliş artan vaka sayıları ve kısıtlamalara karşın imalat sektörlerinde büyümenin ılımlı olarak sürdüğüne işaret ediyor. 

Petrol

OPEC+, Aralık ayında petrol üretimini günlük 500 bin varil artırmış ve üretim hedeflerini aylık olarak gözden geçirme kararı almıştı. Bu hafta ise Suudi Arabistan, gönüllü olarak Şubat ve Mart aylarında günlük petrol üretiminde 1 milyon varil ek kesintiye gideceğini duyurdu. Kararın ardından Brent petrolün varil fiyatı %5 artışla 53,6 USD seviyesine yükseldi.