Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Gelişmeleri ( 7-13 Ocak 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
14 Ocak 2019 10:20

Prof. Dr. Abuzer Pınar -  Dr. Merve Karacaer Ulusoy

Dünya Ekonomisi

Çin ekonomisi

Geçtiğimiz hafta Çin Merkez Bankası zorunlu karşılık oranlarını yüzde 1 oranında azalttığını duyurdu. Bu da gelişmekte olan para birimlerinin ve Çin’in para birimi Yuan’ın değer kazanmasına katkı sağladı. Bu hafta yurtdışı piyasalarda takip edilen önemli başlıklardan birisi de Ticaret Temsilci Yardımcısı Jeffrey Gerrish önderliğindeki ABD heyetinin Çin'in başkenti Pekin'de başlattığı ticaret müzakereleri oldu. Her iki taraftan gelen açıklamaların pozitif yönde olması iki ülke arasında bir anlaşmaya varılabileceği olgusunu yaratsa da tam olarak ne görüşüldüğüne dair henüz bir net görüş paylaşılmadı.

Bu hafta, Apple ardından en büyük rakibi Samsung da satış ve kâr tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Her iki telefon devi de düşük tahminler için Çin ekonomisindeki yavaşlamayı gösterdi. Çin ekonomisinde de yavaşlama eğilimleri güçlenmektedir. Bu yüzden aşırı daralmanın önüne geçmek amacıyla yurtiçi ekonomik faaliyetlere daha fazla destek verilmesi gündemde.

Büyüme beklentileri

Dünya ekonomisindeki yavaşlama beklentileri ekonomi ve finans konusundaki riskleri arttırmaktadır. ABD’de veriler olumlu yönde olmakla beraber bu yavaşlama eğilimi nedeniyle Fed 2019 yılı içerisinde daha önce üç olan faiz arttırım beklentisi ikiye düştü. Avrupa Merkez Bankası da 2018 yılı sonu itibariyle varlık alım programını tamamladı. Mevcut faizlerin de 2019 yılının ilk yarısında değişmeyeceği düşünülmektedir. Şimdilik gevşek para politikası devam edecek. Yayınlanan para politikası toplantı tutanaklarında piyasalardaki belirsizliğe ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerindeki zayıflamaya dikkat çekildi. 

Dünya Bankası yayınladığı Küresel Ekonomik Görünüm raporunda 2018, 2019 ve 2020 için küresel büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Raporda, uluslararası ticaretin yavaşladığı, küresel ticaret gerilimlerinin arttığı ve bazı büyük gelişen ekonomilerin yavaşlama tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı belirtilirken dış talepteki azalış, artan borçlanma maliyetleri ve devam eden politik risklerin gelişen ekonomilerin büyümesi üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceği vurgulandı.

Raporda Türkiye ekonomisi ile ilgili olarak 2019 yılı için ekonomik aktivitenin yavaşlamasının beklendiği, yüksek enflasyon, yüksek faiz oranları, düşük güven seviyesi, azalan tüketim ve yatırımlar nedeniyle ekonomik büyümenin 2019 sonunda ve 2020 yılında azalacağı belirtildi.

Raporda dikkat çeken bir unsur ise bankanın Euro Bölgesi ve küresel ekonomi başta olmak üzere birçok ülkenin 2018 büyüme tahminleri azalış gösterirken, ABD’nin 2018 yılı büyüme tahmininin yukarı yönlü revize edilmesi oldu.

Anlaşmasız Brexit

İngiltere tarafında ise "Anlaşmasız Brexit" için hükümetin, parlamento onayı olmadan harcama yapamayacağına yönelik yasa tasarısı kabul edildi. Brexit konusuyla ilgili JP Morgan’dan gelen değerlendirmelerde ise Anlaşmasız Brexit’ten kaçınılması durumunda İngiltere Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar 50 baz puan faiz artırabileceği belirtildi. Ayrıca JP Morgan parlamentonun anlaşmayı onaylaması durumunda sterlin varlıklarının yüzde 4 artacağı da vurguladı.

Türkiye Ekonomisi

Dış ticaret açığı düşüyor

Geçtiğimiz hafta aralık ayı geçici Dış Ticaret Dengesi verileri açıklandı. Buna göre 2 milyar 675 milyon dolar açık verildiği; ancak geçen senenin Aralık ayı ile kıyaslandığında Dış Ticaret Açığında yüzde 71 oranında bir azalış olduğu gözlemlenmektedir.

Merkez bankası faizi

Yurtiçi piyasalarda gözler 16 Ocak tarihinde gerçekleştirilecek olan TCMB/PPK toplantısına çevrildi. Geçen hafta açıklanan enflasyon verilerinin ardından reel faizin artmasıyla birlikte TCMB’nin herhangi bir faiz indirimi yapıp yapmayacağı merak ediliyor. Mevcut pozisyonun korunması beklenirken, piyasa faizlerindeki gevşeme ve ekonomideki daralma eğilimleri düşünüldüğünde sembolik bir indirim yapılabilir.

Ekonomik yavaşlamaya kamu desteği

Ekonomideki yavaşlama eğilimleri nedeniyle kamusal destekler arttırılıyor. Konut, mobilya, beyaz eşya ve otomotiv sektörlerinde 2018’in sonuna kadar geçerli olacağı düşünülen vergi indirimleri üç ay süreyle uzatıldı.

Halkbank üzerinden esnafa kredi desteği verilecek. 2019 yılı içerisinde verilecek destek tutarının 350 bin esnafa 22 Milyar TL olması beklenmektedir. Ayrıca cirosu 25 milyon TL’nin altındaki küçük ve orta ölçekli KOBİ’lere 6 ay geri ödemesi olmayacak şekilde ihracat ve imalat sektöründe azami 1 milyon TL, diğer sektörlerde de azami 500 bin TL kredi sağlanacak.

 Ziraat bankası ise kredi kartı borçlularına düşük faizle kredi verecek. Bu kredilerin 24 aya kadar aylık yüzde 1.10 ve 60 aya kadar aylık yüzde 1.20 faiz oranlarıyla verilmesi beklenmektedir. Kredi kartı faizleri ise yüzde 2,4 civarında.

Diğer bir uygulama asgari ücret desteği. Buna göre 500'ün altında personel çalıştıran işletmeler için 150 lira, 500'ün üstünde personel çalıştıran işletmeler için 100 lira asgari ücret desteği verilecek.

Doğalgaz tüketimi zirve yaptı

Soğuk hava nedeniyle doğalgaz talebi zirve yaptı. Ocak ayı başında tüm zamanların rekoru kırıldı ve doğalgaz tüketimi 245 milyon metreküpü aştı. Yapılan açıklamada alınan tedbirlerle sisteme günlük gaz akışının 310 milyon metreküpe çıkarıldığı ve arzda herhangi bir sorun yaşanmadığı belirtildi.

İkinci el araç alımında ekspertiz raporu zorunluluğu

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, 1 Nisan 2019'dan itibaren ikinci el araç satış işlemlerinde yetkili ekspertiz merkezi raporunu zorunlu hale getirecek bir tasarı hazırladı. Bilindiği gibi ikinci el araç piyasasında bilgi asimetrisi nedeniyle piyasanın sağlıklı işlemediğine ilişkin tartışmalar yaşanmaktadır. Kilometre düşürme, hasar saklama veya araca ilişkin diğer sorunların bilinmemesi nedeniyle alıcı mağdur olabilmektedir. Bunun önüne geçilmesi ve daha sağlıklı bir piyasa oluşturulması amacıyla yapılacak düzenleme ile ikinci el araç alırken TSE standartlarına sahip işletmelerden ekspertiz raporu almak zorunlu hale gelecek.