Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (14-20 Ocak 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
21 Ocak 2019 09:35

Prof. Dr. Abuzer Pınar - Dr. Merve Karacaer Ulusoy

Dünya Ekonomi

Küresel büyümede yavaşlama eğilimleri

ABD’de federal hükümetin halen kapalı olması, Çin ve Euro Bölgesi’nde ise ekonomik verilerin olumsuz gelmeye başlaması küresel büyüme endişelerini artırmakta, bu endişelerin de ABD tahvillerine getirdiği güvenli liman talebinin ülkedeki getiri eğrisindeki bozulmaları derinleştirmekte olduğunu görmekteyiz.

Hafta içi bölgesel FED Başkanlarından güvercin söylemler gelmeye başladı. Bunun yanı sıra ekonomik verilerdeki volatilite ve küresel risk unsurlarının devam etmesi, FED’in 2019 yılı faiz artırıma ilişkin endişeleri gündeme getirmeye başladı. 

ABD-Çin ticaret savaşı kızışıyor

ABD ve Çin arasında ticarete ilişkin müzakereler devam ederken, ABD'de federal savcılar Huawei'nin ABD'deki iş ortaklarından ticari sırlarını çaldığı iddiasıyla yeni bir soruşturma başlattı. Ayrıca Kongre'ye Çinli telekomünikasyon şirketlerine ara malı satışının engellenmesi için yasa teklifi verilmesi ticaret savaşlarını kızıştıracak gibi görünüyor. Daha önce de T-Mobile, ürettiği akıllı telefonlar için geliştirilen bir robotik teknolojisinin Huawei tarafından çalındığı iddiası ile dava açmıştı. Federal savcıların genişlettiği soruşturmada, Huawei’nin ürettiği akıllı telefonlar ve telekomünikasyon ekipmanlarının Çin hükümeti tarafından casusluk amacıyla kullanıldığı iddia ediliyor.

Brexit Anlaşması reddedildi

Bu haftanın bir diğer önemli gelişmesi de aylardır merakla beklenen “Brexit Anlaşması” oylamasının Birleşik Krallık Avam Kamarası parlamenterleri tarafından veto edilmesi idi. Bu durum Euro varlıklarında değer kaybına neden olurken piyasalarda Anlaşmasız Brexit, ikinci referandum gibi söylemler dolaşmaya başladı. Bunun üzerine İngiltere Başbakanı Theresa May’e yönelik parlamento tarafında güvensizlik oylaması yapıldı ve May oylamadan galip gelerek erken seçim senaryolarının önüne geçmiş oldu. Ancak yine de Brexit konusu belirsizliğini korumaya devam ediyor.

Türkiye Ekonomisi

Bütçe dengesi

Bu hafta Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın konuşmaları dikkatle takip edildi. Albayrak, bütçe disiplininden taviz verilmeyeceğini, enflasyonla mücadele için gerekli tüm adımların atılmaya devam edeceğini ancak özellikle gıda sektörü olmak üzere enflasyonla mücadelede birtakım sıkıntılar olduğunu belirtirken pazar ve marketlerdeki farklı fiyatlamalara dikkat çekerek marketleri fiyatlama konusunda uyardı.

Açıklanan bütçe rakamlarına göre, 2017 yılında 47.8 milyar lira olan bütçe açığı, 2018 yılında 72.6 milyar lira olarak gerçekleşti. Bütçe açığının milli gelire oranı %2’nin altında gerçekleşti. Bütçe gelirleri yüzde 20.2 artarak 757.8 milyar liraya ulaşırken, bütçe giderleri yüzde 22.4 artarak 830.5 milyar lira oldu.

Merkez Bankası faizi %24’de sabit tutuldu

Bu hafta Merkez Bankası Para Politikası Kurulu gerçekleştirildi. Toplantı sonucunda faizler sabit bırakılırken sıkı para duruşuna devam edileceği ve gerektiğinde ilave sıkılaştırma yapılabileceğinin altı çizildi. Bu durum “faiz indirimi gelir mi?” spekülasyonlarını artırırken, hem tahvil faizlerinin düşmesi hem de Suriye’de tampon bölge konusunda ABD’den gelen olumlu açıklamalar üzerine TL yeniden değer kazanarak 5,35 seviyesinin altına geriledi.

İşsizliğin arttığı ve enflasyonun düştüğü dönemlerde normalde merkez bankası faizinin düşürülmesi beklenirken, piyasalardaki hassasiyet ve enflasyondaki düşüş eğiliminin teyidi için beklenmektedir. TCMB’nin faizi sabit tutması ile birlikte gözler yurtiçi taraftan gelecek ekonomik verilere ve yurtdışı tarafındaki risk unsurlarına çevrildi.

Merkez Bankası kârı

Haftanın son işlem gününde TCMB olağanüstü genel kurul toplantısı gerçekleştirdi. TCMB’nin yapacağı olağanüstü genel kurul toplantısı takip edilecek. Toplantının ana gündem maddesi normalde Nisan ayında dağıtılması gereken 2018 yılı banka kârının avans olarak Hazine’ye şimdiden aktarılması idi. Toplantı sonrasında TCMB Genel Kurulu'nun Nisan yerine her yıl hesap dönemi sonundan itibaren 3 ay içinde, banka meclisinin belirleyeceği günde toplanması kararı alınırken, 2018 yılı kârının yüzde 90’ının avans olarak dağıtılması kararlaştırıldı.

Konut satışları düşerken yabancı alımı artıyor

TÜİK, 2018 yılı Aralık ayına ilişkin konut satış istatistiklerini açıkladı. Türkiye genelinde konut satışları 2018 Aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 2,9 oranında artarken, önceki yıla göre yüzde 2,4 azalış gösterdi. İpotekli konut satışları ise %79 oranında azaldı. İkinci el konut satışları ise %1 civarında artış gösterdi.

Yabancılara yapılan konut satışları 2018 yılında bir önceki yıla göre %78,4 oranında arttı. Bu artışta ilk sırayı İstanbul, ikinci sırayı Antalya aldı. Üçüncü ve dördüncü sırada ise sırasıyla Bursa ve Ankara yer alıyor. Uyrukları itibariyle birinci sırada Irak, ikinci sırada İran ve üçüncü sırada Suudi Arabistan yer alıyor. Bunları Rusya ve Kuveyt izliyor.

Konut satışlarındaki azalma ipotekli satışlardaki azalma ile paralel hareket etmektedir. Faizlerin belirli bir düzeye düşmemesi durumunda konut satışlarında belirgin bekleyişler beklemek gerçekçi görünmemektedir. Bu düzey, psikolojik bir sınırı da içeren aylık %1 civarındaki orandır.